Με την Υπουργική Απόφαση 108070/Δ2/13-8-2026 (ΦΕΚ Β΄ 5231/18-8-2026), η κυβέρνηση και το Υπουργείο Παιδείας επιλέγουν να οργανώσουν τη διδασκαλία της Ηθικής με τρόπο που υπερβαίνει κατά πολύ την ανάγκη παράλληλης διδασκαλίας δύο μαθημάτων. Όπου υπάρχει ο απαιτούμενος αριθμός μαθητών, προβλέπεται η ανασυγκρότηση των υφιστάμενων τμημάτων: όσοι απαλλάσσονται από τα Θρησκευτικά συγκεντρώνονται σε ξεχωριστό τμήμα, ενώ οι υπόλοιποι κατανέμονται εκ νέου στα άλλα τμήματα.

Η Υ.Α προβλέπει ότι στα σχολεία όπου υπάρχει ο απαιτούμενος αριθμός μαθητών/τριών με απαλλαγή από τα Θρησκευτικά ανασυγκροτούνται και τα τμήματα των άλλων μαθημάτων με κριτήριο διαχωρισμού την παρακολούθηση ή όχι των Θρησκευτικών. Έτσι, μια επιλογή που αφορά συγκεκριμένες διδακτικές ώρες μετατρέπεται σε κριτήριο κατηγοριοποίησης για την οργάνωση ολόκληρης της σχολικής ζωής. Η κυβέρνηση επιλέγει να διαχωρίσει μαθητές/τριες με βάση τη συμμετοχή σε μάθημα που συνδέεται άμεσα με τη θρησκευτική συνείδηση και τις πεποιθήσεις, αντί να εξασφαλίσει το αναγκαίο εκπαιδευτικό προσωπικό ώστε τα τμήματα να παραμένουν σταθερά και ο διαχωρισμός να γίνεται μόνο κατά τις ώρες των δύο μαθημάτων. Πρόκειται για μια επιλογή παιδαγωγικά αδικαιολόγητη και πολιτικοκοινωνικά βαθιά αναχρονιστική.

Το δημόσιο σχολείο δεν είναι μόνο χώρος μετάδοσης γνώσεων. Είναι χώρος καθημερινής συνύπαρξης, συνεργασίας και δημοκρατικής αγωγής. Μέσα στη σχολική κοινότητα τα παιδιά μαθαίνουν να συνυπάρχουν με ανθρώπους ποικίλων πεποιθήσεων, πολιτισμικών αναφορών, καταγωγών και τρόπων ζωής. Η δημοκρατία, ο σεβασμός των δικαιωμάτων, η αλληλεγγύη και ο σεβασμός της ανθρώπινης ποικιλομορφίας δεν διδάσκονται μόνο ως έννοιες. Καλλιεργούνται μέσα από την ίδια τη σχολική καθημερινότητα.

Η κυβέρνηση, αντί να αξιοποιεί το δημόσιο σχολείο ως χώρο συνύπαρξης, εισάγει μια λογική θρησκευτικής κατηγοριοποίησης. Διαχωρίζει τα παιδιά, δημιουργώντας σταθερές ομάδες μαθητών/τριών με τη θρησκευτική ή μη θρησκευτική συνείδησή τους και μετατρέπει το σχολείο σε βίωμα κατηγοριοποίησης. Αυτό είναι ιδιαίτερα προβληματικό στην εφηβεία, όπου η συγκρότηση της προσωπικής ταυτότητας και η ανάγκη ένταξης στην ομάδα έχουν ιδιαίτερη σημασία. Το σχολείο δεν πρέπει να δημιουργεί συνθήκες στις οποίες μια προσωπική πεποίθηση γίνεται ορατό χαρακτηριστικό μιας σταθερής μαθητικής ομάδας. Ούτε πρέπει να καλλιεργείται η αντίληψη ότι υπάρχουν «οι μεν» και «οι δε» με βάση τις πεποιθήσεις τους. Κάθε παιδί είναι πρώτα και κύρια ισότιμο μέλος της ίδιας σχολικής κοινότητας.

Η επιλογή αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε περιοχές με έντονη κοινωνική, πολιτισμική και θρησκευτική ποικιλομορφία, αλλά και σε σχολεία όπου φοιτούν παιδιά προσφυγικής προέλευσης ή διαφορετικών πολιτισμικών και θρησκευτικών αναφορών. Σε αυτές τις συνθήκες, η κοινή φοίτηση, η συνεργασία και η καθημερινή επαφή αποτελούν ουσιαστικές προϋποθέσεις για την καταπολέμηση στερεοτύπων και προκαταλήψεων και για την οικοδόμηση κοινωνικής συνοχής. Η εκπαιδευτική πολιτική οφείλει να αξιοποιεί τη σχολική ποικιλομορφία ως πλούτο και παιδαγωγικό πλεονέκτημα. Δεν μπορεί να απαντά σε αυτήν με διαχωρισμούς.

Η επιλογή της κυβέρνησης δεν είναι μόνο παιδαγωγικά αμφισβητήσιμη. Εγείρει και σοβαρά ζητήματα σε σχέση με τις θεμελιώδεις αρχές προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην εκπαίδευση. Η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, στο άρθρο 29, συνδέει ρητά τον σκοπό της εκπαίδευσης με τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την προετοιμασία για μια ελεύθερη κοινωνία που στηρίζεται στην κατανόηση, την ειρήνη, την ανεκτικότητα και τη φιλία μεταξύ διαφορετικών εθνικών, πολιτισμικών και θρησκευτικών ομάδων. Αντίστοιχα, η Σύμβαση της UNESCO κατά των Διακρίσεων στην Εκπαίδευση αναγνωρίζει ρητά τη θρησκεία ως πεδίο προστασίας από διακρίσεις και θέτει ως βασικό σκοπό της εκπαίδευσης την κατανόηση, την ανεκτικότητα και τη φιλία μεταξύ θρησκευτικών και κοινωνικών ομάδων.

Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου προστατεύει την ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας και απαγορεύει τις διακρίσεις, ενώ το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, σε προσφυγές που έγιναν εναντίον χωρών μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα έχει ήδη εξετάσει ζητήματα προστασίας της θρησκευτικής συνείδησης στο σχολείο. Στις υποθέσεις αυτές το ΕΔΔΑ ανέδειξε την ανάγκη προστασίας της θρησκευτικής και φιλοσοφικής συνείδησης από διαδικασίες που μπορούν να την εκθέσουν ή να την καταστήσουν αντικείμενο ελέγχου και τον κίνδυνο η διαφορετική μεταχείριση στο σχολείο να καταλήξει σε έμμεση διάκριση ή στιγματισμό μαθητών/τριών που ανήκουν σε θρησκευτικές μειονότητες ή δεν έχουν θρησκευτική πίστη.

Δεν είναι, συνεπώς, δυνατό η Πολιτεία να αντιμετωπίζει τη θρησκευτική συνείδηση ως διοικητικό κριτήριο για την οργάνωση της σχολικής ζωής. Η επιλογή μεταξύ Θρησκευτικών και Ηθικής δεν μπορεί να μετατρέπεται σε μηχανισμό κατηγοριοποίησης των παιδιών μας. Οι μαθητές/τριες μπορούν να παραμένουν στα τμήματά τους και, κατά τις ώρες διδασκαλίας των Θρησκευτικών και της Ηθικής, να παρακολουθούν το μάθημα που αντιστοιχεί στην επιλογή τους. Αυτό απαιτεί, βέβαια, επαρκή αριθμό εκπαιδευτικών. Αντί γι’ αυτό, η κυβέρνηση επιλέγει την αναδιάταξη ολόκληρων τμημάτων, περιορίζοντας τις ανάγκες σε προσωπικό και μεταφέροντας το κόστος μιας δημοσιονομικής επιλογής στη σχολική ζωή. Για ακόμη μία φορά, η πολιτική της κυβέρνησης αντιμετωπίζει την εκπαίδευση με όρους διαχείρισης και εξοικονόμησης, αντί να αντιμετωπίζει τις πραγματικές εκπαιδευτικές ανάγκες.

Δεν θα δεχτούμε η υποχρηματοδότηση και η έλλειψη εκπαιδευτικών να μετατρέπονται σε παιδαγωγικό κανόνα. Δεν θα δεχτούμε τα δικαιώματα και η ομαλή λειτουργία της σχολικής κοινότητας να θυσιάζονται στο όνομα της «εξοικονόμησης». Το δημόσιο σχολείο δεν μπορεί να λειτουργεί με λογικές διαχωρισμού και κατηγοριοποίησης. Οφείλει να αποτελεί χώρο δημοκρατίας, ισότητας, αλληλεγγύης και σεβασμού της ανθρώπινης ποικιλομορφίας.

Απαιτούμε:

• Να αποσυρθεί η πρόβλεψη για τη συγκρότηση σταθερών τμημάτων με κριτήριο την απαλλαγή από τα Θρησκευτικά.
• Να παραμένουν οι μαθητές στα τμήματά τους και να διαχωρίζονται αποκλειστικά κατά τις ώρες διδασκαλίας των Θρησκευτικών και της Ηθικής.
• Να εξασφαλιστεί άμεσα το αναγκαίο εκπαιδευτικό προσωπικό για την απρόσκοπτη παράλληλη διδασκαλία των δύο μαθημάτων.
• Να προστατευθεί στην πράξη η ελευθερία συνείδησης, ο σεβασμός στην ανθρώπινη ποικιλομορφία και η ισότιμη συμμετοχή κάθε παιδιού στη σχολική ζωή.
• Να σταματήσει η πολιτική της κυβέρνησης που μετατρέπει τις ελλείψεις προσωπικού και την υποχρηματοδότηση σε εργαλείο αναδιοργάνωσης και υποβάθμισης του δημόσιου σχολείου.