Δικαίωση και αποζημιώσεις για τους ηρωικούς γιατρούς

Βίκυ Καπετανοπούλου – εφσυν

Απόφαση-σταθμός από δικαστήριο στην επαρχία Αλικάντε στη Βαλένθια της Ισπανίας: κρίθηκε πως 153 γιατροί που βρέθηκαν τραγικά εκτεθειμένοι στον κορονοϊό στην αρχή της πανδημίας, χωρίς μάσκες και εξοπλισμό προστασίας, δικαιούνται αποζημίωση ● Ηδη υπάρχουν δεκάδες αγωγές που σχετίζονται με ανεπάρκειες του συστήματος υγείας, ενώ ίσως ενθαρρυνθούν και άλλοι γιατροί να ζητήσουν δικαίωση.

Είναι η πρώτη δικαίωση για ένα κομμάτι έστω της -βαριά χτυπημένης από τον νέο κορονοϊό- ιατρικής κοινότητας της Ισπανίας, μιας χώρας που σάρωσε ανελέητα η πανδημία στο φονικό ξέσπασμά της δύο χρόνια πριν. Δικαστήριο στην αυτόνομη περιφέρεια της Βαλένθια έκρινε πως η τοπική κυβέρνηση πρέπει να αποζημιώσει τους γιατρούς, που αναγκάστηκαν να δουλεύουν κάτω από εφιαλτικές συνθήκες χωρίς μέσα ατομικής προστασίας (όπως μάσκες, στολές, γάντια), παίζοντας τη ζωή τους… κορόνα-γράμματα στην απαρχή της υγειονομικής κρίσης. Κάποιοι από τους ήρωες γιατρούς και υγειονομικούς πρώτης γραμμής έχουν περιγράψει ως «καμικάζι» τις συνθήκες εργασίας τους στο πρώτο πανδημικό κύμα, όταν χρειάστηκε να φτιάχνουν μόνοι τους υποτυπώδη εξοπλισμό για να προφυλαχτούν, ακόμα κι από σακούλες σκουπιδιών. Μέχρι τα τέλη Μαρτίου 2020 τουλάχιστον 12.000 εργαζόμενοι στον τομέα δημόσιας υγείας είχαν προσβληθεί από τον ιό.

«Αυτή η απόφαση είναι ρηξικέλευθη για την Ισπανία» δήλωσε με ικανοποίηση στο Associated Press ο Βίκτορ Πεδρέρα, γ.γ. του Ιατρικού Συλλόγου της Βαλένθια που κατέθεσε τη δικαστική προσφυγή – την πρώτη του είδους της που κερδίζεται στην ιβηρική χώρα μέσα σε πληθώρα άλλων, οι οποίες δεν έχουν ακόμα εξεταστεί. Ειδικά στη Βαλένθια εκκρεμούν άλλες τέσσερις παρόμοιες υποθέσεις με εκατοντάδες ενάγοντες. Ο Πεδρέρα, οικογενειακός γιατρός, ανέτρεξε στη μόλυνση και νόσησή του από Covid-19 λίγο μετά τη σαρωτική έλευση του ιού στην Ισπανία, διηγούμενος ότι πέρασε δύο μήνες στο σπίτι «σε αρκετά κακή κατάσταση και χωρίς καμία ιδέα για το τι γίνεται περί θεραπείας».

Δικαστήριο στην επαρχία Αλικάντε έκρινε πως η αυτόνομη περιφέρεια της Βαλένθια απέτυχε να προφυλάξει την υγεία των γιατρών της τους τρεις πρώτους μήνες της πανδημίας, με τον δικαστή να επισημαίνει στο σκεπτικό της απόφασης ότι η έλλειψη μέσων αυτοπροστασίας προκάλεσε «σοβαρό κίνδυνο για την υγεία και την ασφάλεια των υγειονομικών εργαζομένων, ειδικά των γιατρών, λόγω της άμεσης έκθεσής τους».

Αυτό συνέβη εξαιτίας της αποτυχίας των τοπικών υγειονομικών αρχών να ανταποκριθούν στο καθήκον τους να προστατεύσουν τους γιατρούς «από τη στιγμή που γνώριζαν την ύπαρξη της Covid-19, ιδίως μετά την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης στη χώρα». Οπως αναφέρθηκε μάλιστα οι γιατροί λάμβαναν εκείνο το διάστημα μόλις μία προστατευτική μάσκα τη βδομάδα, έπρεπε να επαναχρησιμοποιούν τις στολές, ενώ τα νοσοκομεία κρατούσαν κλειδωμένο τον λιγοστό προστατευτικό εξοπλισμό. Οι τραγικές ελλείψεις διήρκεσαν μέχρι τον Ιούνιο του 2020.

Υπό το βάρος όλων αυτών των στοιχείων επιδικάστηκε λοιπόν αποζημίωση, ύψους 5.000-49.000 ευρώ, και στους 153 γιατρούς της Αλικάντε. Συγκεκριμένα, όσοι αναγκάστηκαν να εργαστούν χωρίς τα απαραίτητα μέσα προστασίας αλλά τη γλίτωσαν και δεν μολύνθηκαν, ούτε χρειάστηκε να μπουν σε αυτο-απομόνωση, θα λάβουν 5.000 ευρώ. Η αποζημίωση αυξάνεται κλιμακωτά στα 15.000 ευρώ για τους γιατρούς που αναγκάστηκαν να τεθούν σε καραντίνα, στα 35.000 για όσους μολύνθηκαν αλλά δεν χρειάστηκαν νοσηλεία και στα 49.000 ευρώ για τους γιατρούς που μπήκαν στο νοσοκομείο.

Η τοπική κυβέρνηση της Βαλένθια θα ασκήσει μεν έφεση, αλλά ο επικεφαλής της Σίμο Πουτς ζήτησε συγγνώμη από την ιατρική κοινότητα της αυτόνομης περιφέρειας, λέγοντας πως ο αρχικός αντίκτυπος της πανδημίας ήταν «εντελώς απρόσμενος». Το Γενικό Ιατρικό Συμβούλιο της Ισπανίας, που εκπροσωπεί τα τοπικά συνδικάτα, πανηγύρισε μεν για την ετυμηγορία, εξέφρασε δε «θλίψη που δεν είναι εφαρμόσιμη σε κάθε γιατρό» της χώρας. Σύμφωνα με τους δικούς του υπολογισμούς, 121 γιατροί έχουν χάσει τη ζωή τους από Covid-19 στην Ισπανία.

Τα δικαστήρια της χώρας «έχουν πλημμυρίσει με αγωγές που σχετίζονται με ανεπάρκειες στο σύστημα υγείας κατά τη διάρκεια της πανδημίας, συμπεριλαμβανομένων αγωγών για καρκίνους που δεν εντοπίστηκαν ενόσω τα νοσοκομεία ήταν επικεντρωμένα στην αντιμετώπιση της Covid-19», σύμφωνα με ρεπορτάζ των «New York Times». «Είμαι σίγουρος πως και άλλες ομάδες υγειονομικών και γιατρών από άλλες περιφέρειες θα ενθαρρυνθούν να προχωρήσουν στις δικές τους αγωγές» εκτίμησε ο Πεδρέρα. «Αυτή θα γίνει η υπόθεση που ανοίγει την πόρτα».