Το… φιάσκο του κατώτατου μισθού – Η «συμβολική αύξηση» σε πίνακες

Όταν θα αυξηθεί ο κατώτατος μισθός, την 1η Ιανουαρίου 2022, θα κοντεύουν τρία χρόνια από την προηγούμενη,  αντίστοιχη παρέμβαση. Προφανώς, οι εργαζόμενοι μετά την πάροδο μιας τριετίας, θα ανέμεναν κάτι καλύτερο από το «συμβολικό» 2% που τους προσφέρει η κυβέρνηση. Όσο και αν ο υπουργός Εργασίας θέλησε να «χρυσώσει το χάπι» μιλώντας για… «συνετή απόφαση», οι περίπου 600.000 χαμηλόμισθοι ασφαλώς και νιώθουν τον εμπαιγμό. Είναι τόσο μικρό άλλωστε το ποσό αύξησης… 0,52 λεπτά την ημέρα, ή 13 ευρώ το μήνα, που δεν αφήνει περιθώρια για περαιτέρω σχόλια και αναλύσεις…

Είναι προφανές ότι η Κυβέρνηση είχε να διαχειριστεί μια πολύ ιδιαίτερη κατάσταση. Με την πανδημία να ανακάμπτει, μόνο εύκολο δεν είναι να γίνουν προβλέψεις για την οικονομία. Από τη μία πλευρά, ήταν ολοφάνερη η ανάγκη στήριξης των χαμηλών εισοδημάτων, μετά από μια δεκαετή κρίση και μετά από μια διετία πανδημίας. Από την άλλη όμως, ήταν επίσης ξεκάθαρη η προσπάθεια για να επιβιώσουν οι επιχειρήσεις. Με αυτά τα δεδομένα, κρίθηκε από τον Κωστή Χατζηδάκη ως «συνετή» η επιλογή της αύξησης του 2% στον κατώτατο μισθό, που θα φτάσει στα 663 ευρώ μικτά, από 650 ευρώ που είναι σήμερα.

Ο κατώτατος μισθός στην Ελλάδα σήμερα

Στην Ελλάδα ο νομοθετημένος από 1/2/2019 κατώτατος μηνιαίος μισθός για τους υπαλλήλους ανέρχεται στα 650 ευρώ και το ημερομίσθιο για εργατοτεχνίτες στα 29,04 ευρώ. Δεδομένου ότι στην Ελλάδα καταβάλλονται 14 μισθοί, αυτό αντιστοιχεί σε 758 ευρώ/μήνα. Με την εγκύκλιο 7613/395-18-02-2019 του Υπουργείου Εργασίας ορίστηκε ότι τα ανωτέρω ποσά προσαυξάνονται μέχρι και 30% ανάλογα με τα έτη προϋπηρεσίας που έχει συμπληρώσει ο/η εργαζόμενος/η προ του 2012. Συνεπώς ο κατώτατος μισθός μπορεί να είναι έως και 195 ευρώ υψηλότερος (βλ. πίνακα).

Αντίστοιχα από 1-1-2022 ο κατώτατος μισθός διαμορφώνεται στα 663 ευρώ το μήνα (ή 773,5 ευρώ με αναγωγή των 14 μισθών) ενώ με τις τριετίες φθάνει έως και 198,9 ευρώ υψηλότερα. Το κατώτατο ημερομίσθιο από 1-1-2022 διαμορφώνεται σε 29,62 ευρώ.

Κατώτατος μισθός και ημερομίσθιο στην Ελλάδα – Τι ισχύει σήμερα, τι θα ισχύει από
1-1-2022

Ύψος κατώτατου μισθού και κατώτατου ημερομισθίου για διάφορες κατηγορίες εργαζόμενων.

Σήμερα1-1-2022
Έτη προϋπηρεσίας:Υπάλληλοι (€/μήνα)
0-3650,00663,00
3-6715,00729,30
6-9780,00795,60
9 και άνω845,00861,90
Κατώτατος μισθός με επίδομα γάμου (€/μήνα)
0-3715,00729,30
3-6780,00795,60
6-9845,00861,90
9 και άνω910,00928,20
Εργατοτεχνίτες (€/ημέρα)
0-329,0429,62
3-630,4931,10
6-931,9432,58
9-1233,4034,07
12-1534,8535,55
15-1836,3037,03
18 και άνω37,7538,51
Κατώτατο ημερομίσθιο με επίδομα γάμου (€/ημέρα)
0-331,9432,58
3-633,4034,07
6-934,8535,55
9-1236,3037,03
12-1537,7538,51
15-1839,2039,98
18 και άνω40,6641,47

Το ευρωπαϊκό περιβάλλον

Μεταξύ των 21 κρατών μελών της ΕΕ που έχουν νομοθετημένο κατώτατο μισθό, η Ελλάδα βρίσκεται στη μέση της κατάταξης όσον αφορά το ύψος του κατώτατου μισθού (11η  με βάση τον ονομαστικό και 13η με βάση τα Ισοδύναμα Αγοραστικής Δύναμης). Ειδικότερα:

•           Μόνο σε 9 χώρες η αύξηση υπερέβη το 2%, αν λάβουμε υπόψιν τον πληθωρισμό και τη συναλλαγματική ισοτιμία (για  τις χώρες που δεν είναι μέλη της Ευρωζώνης). Σε έξι χώρες η πραγματική αύξηση ήταν μικρότερη της μίας ποσοστιαίας μονάδας και σε μία ο πραγματικός κατώτατος μισθός μειώθηκε.

•           Στην Ελλάδα η πραγματική αξία του κατώτατου μισθού αυξήθηκε κατά 1,3% λόγω του αποπληθωρισμού, ενώ περαιτέρω αύξηση της αγοραστικής δύναμης επήλθε από τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων κατά 1,63%.

•           Η πλειονότητα των χωρών με σημαντική αύξηση του κατώτατου μισθού είναι μικρές και «ανοικτές» οικονομίες που είχαν έντονη αναπτυξιακή δυναμική πριν την πανδημία και επλήγησαν πολύ λιγότερο από αυτήν. Επίσης στις δύο χώρες με την υψηλότερη ποσοστιαία αύξηση (Λετονία, Σλοβενία) εφαρμόστηκαν αποφάσεις που είχαν ληφθεί πολύ πριν την πανδημία. Η Σλοβενική κυβέρνηση έσπευσε μάλιστα να δεσμευτεί ότι θα αποζημιώσει, εν μέρει, τις επιχειρήσεις για το αυξημένο εργασιακό κόστος.  

•           Η Ισπανία και η Εσθονία διατήρησαν αμετάβλητο τον ονομαστικό κατώτατο μισθό το 2020, ενώ η πραγματική αύξηση (αφού ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός) ήταν μικρότερη από εκείνη της χώρας μας.

Μεταβολή κατώτατου μισθού στις χώρες της ευρωζώνης (Ιαν. 2020- Μαρ. 2021)

ΧώραΚΜ ευρώ (3/2021)Ονομαστική μεταβολή από  1/2020Πληθωρισμός  2020Πραγματική μεταβολή από 1/2020Μεταβολή ΑΕΠ 2020
Λετονία50016,3%0,1%16,2%-3,6%
Σλοβενία1.0248,9%-0,3%9,2%-5,5%
Σλοβακία6237,4%2,0%5,4%-4,8%
Πορτογαλία7754,7%-0,1%4,8%-7,6%
Λιθουανία6425,8%1,1%4,7%-0,9%
Ιρλανδία1.7234%-0,5%4,5%3,4%
Λουξεμβούργο2.2012,8%0%2,8%-1,3%
Βέλγιο1.6252%0,4%1,6%-6,3%
    Γερμανία1.6141,9%0,4%1,5%-4,8%
Ελλάδα7580%-1,3%1,3%-8,2%
Ολλανδία1.6841,9%1,1%0,8%-3,7%
Εσθονία5840,0%-0,6%0,6%-2,9%
Γαλλία1.5541,%0,5%0,5%-7,9%
Ισπανία1.1080%-0,3%0,3%-10,8%
Μάλτα7841,%0,8%0,2%-7,8%

Πηγή: Eurostat *Για την Ελλάδα υπολογίζεται με 12 καταβολές

Μεταβολή κατώτατου μισθού στις χώρες ΕΕ που δεν ανήκουν  στην ευρωζώνη (Ιαν. 2020 – Μαρ. 2021)

ΧώραΜεταβολή από 1/2020 (εθνικό νόμισμα)Μεταβολή από 1/2020 (ευρώ)Ύψος ΚΜ 3/2021 (ευρώ)Μεταβολή ΑΕΠ 2020
Βουλγαρία6,6%6,6%332,34-4,2%
Κροατία4,6%3,1%562,77-8,0%
Ουγγαρία4%-4,1%442,44-5,0%
Πολωνία7,7%0,5%614,08-2,7%
Ρουμανία3,1%1,3%458,07-3,9%
Τσεχία4,1%0,8%579,22-5,6%

Πηγή: Eurostat