Ανακοίνωση της Ενωτικής Αγωνιστικής Εκκίνησης

Γιατί η δήλωση της κας Μελέτη δεν είναι «της πλάκας»

Σε μια χώρα όπου το 49% των εργαζομένων δηλώνει ότι βιώνει άγχος στην εργασία, το διαδίκτυο γέμισε με ατάκες που γελοιοποιούν τη δήλωση της κας Μελέτη στο Ευρωκοινοβούλιο. Σε μια χώρα όπου οι επιθέσεις σε εργαζόμενους από εργοδότες, εξυπηρετούμενους ή διευθυντικά στελέχη είναι καθημερινή είδηση, στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα, η κα Μελέτη επέλεξε να αναδείξει, στη συζήτηση για τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στην εργασία, την πλευρά των εργοδοτών:

«Ξέρετε πόσοι εργοδότες εκβιάζονται από αντιεπαγγελματίες εργαζόμενους; Πόσες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν πίεση στη διαχείριση των ομάδων τους; Και οι εργοδότες είναι θύματα των ψυχοκοινωνικών παραγόντων».

Δεν ήταν απομονωμένη φράση, αλλά θέση εντός γραμμής της ΝΔ και του ΕΛΚ. Η κα Μελέτη μίλησε ως σκιώδης εισηγήτρια (shadow rapporteur) της έκθεσης εκ μέρους της πολιτικής της ομάδας.

Τι συζητήθηκε

Στις 6 Οκτωβρίου το Ευρωκοινοβούλιο συζήτησε και ψήφισε, έπειτα από αιτήματα των ευρωπαϊκών συνδικάτων, νομοθετική έκθεση πρωτοβουλίας για την αναγνώριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία. Το αίτημα ήταν να αντιμετωπίζονται όπως ήδη αντιμετωπίζεται ο κίνδυνος από τους χημικούς παράγοντες, δηλαδή με συγκεκριμένες, δεσμευτικές για τα κράτη μέλη προβλέψεις και μέτρα.

Το διακύβευμα δεν είναι θεωρητικό. Σύμφωνα με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ILO), περισσότεροι από 840.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο παγκοσμίως από προβλήματα υγείας που συνδέονται με ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στην εργασία τους.

Τα συνδικάτα ζητούσαν κανόνες που προστατεύουν τους εργαζόμενους από το έντονο άγχος και την πίεση:

• Έλεγχο των κινδύνων: οι επιχειρήσεις να εξετάζουν τακτικά αν οι συνθήκες εργασίας βλάπτουν την ψυχική υγεία των εργαζομένων.
• Μείωση του φόρτου εργασίας: μέτρα ώστε να μη φορτώνονται οι εργαζόμενοι με περισσότερη δουλειά από όση αντέχουν.
• Τέλος στο bullying: μηδενική ανοχή στην παρενόχληση και τον εκφοβισμό στους χώρους εργασίας.
• Προστασία από την τεχνολογία: κανόνες για τον τρόπο που υπολογιστές και αλγόριθμοι ελέγχουν ή αξιολογούν τους εργαζόμενους, ώστε να μην προκαλείται επιπλέον στρες.

Ο ρόλος της Δεξιάς

Το κόμμα της κας Μελέτη λειτούργησε ως το μακρύ χέρι του λόμπι των εργοδοτών, τόσο στη συζήτηση όσο και στην ψηφοφορία, επιχειρώντας να αποδυναμώσει τις δεσμευτικές υποχρεώσεις των εργοδοτώνγια την προστασία των εργαζομένων. Έπειτα από δικό της αίτημα, αφαιρέθηκαν από την έκθεση κρίσιμες αναφορές που της έδιναν σαφέστερο νομοθετικό και δεσμευτικό χαρακτήρα: το νομικό τεκμήριο και η αντιστροφή του βάρους απόδειξης. Απορρίφθηκαν επίσης τέσσερα βασικά σημεία του παραρτήματος των συστάσεων:

1. Αυστηρές κυρώσεις στους εργοδότες. Είχαν προταθεί βαριές χρηματικές και διοικητικές ποινές για επιχειρήσεις που αμελούν να διενεργούν τακτικές αξιολογήσεις ψυχοκοινωνικού κινδύνου ή αγνοούν καταγγελίες για mobbing.
2. Καθολική απαγόρευση της ψηφιακής παρακολούθησης. Απορρίφθηκε η απόλυτη απαγόρευση λογισμικών παρακολούθησης των εργαζομένων (π.χ. keyloggers, κάμερες παρακολούθησης παραγωγικότητας στην τηλεργασία), που αποτελούν κύρια πηγή σύγχρονου εργασιακού άγχους.
3. Υποχρεωτική μείωση του φόρτου εργασίας. Τα άρθρα που υποχρέωναν τους εργοδότες να μειώνουν άμεσα τον όγκο εργασίας όταν διαπιστώνεται κίνδυνος burnout αντικαταστάθηκαν από «προγράμματα υποστήριξης». Έτσι η ευθύνη μετατοπίζεται στον ίδιο τον εργαζόμενο, που καλείται να μάθει να αντέχει την πίεση.
4. Αυτοματοποιημένα «μπλόκα» για το δικαίωμα αποσύνδεσης. Το δικαίωμα αναφέρεται γενικά, αλλά απορρίφθηκαν οι τροπολογίες που υποχρέωναν τις εταιρείες να κλείνουν τεχνικά τους διακομιστές email εκτός ωραρίου.

Η έκθεση μετά τις «υποχωρήσεις» εγκρίθηκε τελικά με 413 ψήφους υπέρ, 210 κατά και 29 αποχές. Καταψήφισαν οι ακροδεξιές πολιτικές ομάδες και οι ευρωβουλευτές του ΚΚΕ.

Εμείς δεν υποχωρούμε

Το «πετσόκομμα» αυτών των σημείων στερεί από τους εργαζόμενους σημαντικά νομικά εργαλεία προστασίας. Το τελικό κείμενο, που εγκρίθηκε έπειτα από πολλή δουλειά των σωματείων, παραμένει ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα: καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταθέσει νέα νομοθετική πρόταση για την ψυχική υγεία στην εργασία, και η Επιτροπή έχει τρεις μήνες για να απαντήσει, είτε με συγκεκριμένα μέτρα είτε αιτιολογώντας την άρνησή της. Αυτό είναι εξαιρετικά κρίσιμο για την Ελλάδα, που σύμφωνα με την έρευνα OSH Pulse του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία βρίσκεται στην πρώτη θέση στην ΕΕ σε εργασιακό άγχος και κατάθλιψη.

Όπως δεν αφήνουμε την έκθεση σε χημικούς παράγοντες στη διακριτική ευχέρεια του εργοδότη, έτσι δεν θα αφήσουμε και τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους χωρίς δεσμευτικούς κανόνες. Η Επιτροπή πρέπει να απαντήσει με νόμο, και εμείς θα το απαιτούμε.

Η ψυχική υγεία των εργαζομένων είναι αναφαίρετο δικαίωμα και η μάχη μόλις ξεκίνησε.

Ενωτική Αγωνιστική Εκκίνηση

Εδώ η ανακοίνωση