Ο έκπτωτος ανάδοχος και οι ευθύνες της Μενδώνη που… γνώριζε

Βασιλική Τζεβελέκου

  • Καταπέλτης η διάταξη του εισαγγελέα Εφετών για την ΑΪΝΟΟΥΧΑΟΥ και το υπ. Πολιτισμού, απορρίπτει την προσφυγή της εταιρείας και εγείρει πολλά ερωτήματα για τη Διεύθυνση Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων
  • Δικαιώνονται πανηγυρικά τα τρία μέλη της Επιτροπής Παραλαβής Παρακολούθησης Εργου (ΕΠΠΕ) που είχαν εισηγηθεί τη μη παραλαβή των παραδοτέων Π4 και Π6 του έργου της Ψηφιοποίησης των Κινητών Μνημείων, του υπουργείου Πολιτισμού.

Ο εισαγγελέας Εφετών απέρριψε την προσφυγή της εταιρείας ΑΪΝΟΟΥΧΑΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α.Ε. (IKNOWHOW) και δικαίωσε πανηγυρικά, και οριστικά, τους τρεις υπαλλήλους της Επιτροπής Παραλαβής Παρακολούθησης Εργου (ΕΠΠΕ) που είχαν εισηγηθεί τη μη παραλαβή των παραδοτέων Π4 και Π6 του έργου της Ψηφιοποίησης των Κινητών Μνημείων, του υπουργείου Πολιτισμού. Η διάταξη είναι καταπέλτης, αναδεικνύει σοβαρά παραπτώματα και εγείρει πολλά ερωτήματα για τη Διεύθυνση Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων (ΔΔΕΑΜ) του υπουργείου Πολιτισμού. Θα ασκηθεί άλλη εισαγγελική παρέμβαση για όσα αποκαλύπτει;

Οταν μάλιστα οι χειρισμοί της πολιτικής ηγεσίας κινούνται στην αντίθετη κατεύθυνση, καθώς τον τελευταίο χρόνο έχει αποπληρώσει με περίπου μισό εκατομμύριο ευρώ την ΑΪΝΟΟΥΧΑΟΥ και έχει προχωρήσει σε απευθείας αναθέσεις. Την ίδια στιγμή εξακολουθούν να μη λειτουργούν τα δύο σημαντικά έργα, το Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο και η Ψηφιοποίηση των Κινητών Μνημείων, που υλοποιεί η ΔΔΕΑΜ. Το πρόβλημα εντοπίζεται στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα, που είχε αναλάβει να υλοποιήσει και στα δύο έργα ο ίδιος ανάδοχος, η ΑΪΝΟΟΥΧΑΟΥ.

Η διάταξη των 37 σελίδων είναι αποκαλυπτική και ενδεικτική της συστηματικής και κατ’ εξακολούθηση κακοδιαχείρισης που έχει καταγγελθεί και δημοσιοποιηθεί αλλά φαίνεται ότι την αγνοεί η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού. Ο εισαγγελέας κάνει φύλλο και φτερό τα στοιχεία που κατέθεσε η ΑΪΝΟΟΥΧΑΟΥ και προχωράει σε σοβαρότατες επισημάνσεις για τη ΔΔΕΑΜ του υπουργείου Πολιτισμού.

Αμφισβητεί την αναφορά των προϊσταμένων του ΥΠΠΟΑ Ευγενίας Γερούση – Μαρίας Ξένης Γαρέζου (ΔΔΕΑΜ και Τμήμα Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων & Αρχαιολογικού Κτηματολογίου, αντίστοιχα) και χαρακτηρίζει «εσωτερικό σημείωμα» που συνέταξε στις 15 Νοεμβρίου 2018 ένα «3μελές κλιμάκιο» την από 19 Σεπτεμβρίου 2019 Οριστική Εκθεση Επιτόπιας Επαλήθευσης της ΕΥΔ ΕΠΑνΕΚ. Αποκαλύπτει όμως και άλλο ένα σοβαρό στοιχείο που θέτει υπόλογη τη Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου, την προϊσταμένη κυρία Γερούση και την υπουργό Πολιτισμού, καθώς πρόκειται για πολύ στενή συνεργάτιδά της. Ενώ η εταιρεία είχε κηρυχθεί έκπτωτη «…διατηρούσε, πιθανότατα με την ανοχή της ΔΔΕΑΜ και της Αναθέτουσας Αρχής,… τη δυνατότητα απομακρυσμένης πρόσβασης στον εξοπλισμό…».

Τι λέει δηλαδή ο εισαγγελέας; Οτι διαπιστώνει τη δυνατότητα πρόσβασης της ΑΪΝΟΟΥΧΑΟΥ στο σύστημα με την ανοχή της ΔΔΕΑΜ. Η διεύθυνση του υπουργείου Πολιτισμού αντί να υπερασπιστεί το δημόσιο συμφέρον διευκόλυνε τον εργολάβο ιδιώτη δίνοντας πρόσβαση στο σύστημα;

Ο εισαγγελέας μελέτησε τα στοιχεία και κατάλαβε όσα το υπουργείο Πολιτισμού επιχειρεί να αντιστρέψει και ακόμα χειρότερα να καλύψει στην υπόθεση της ΑΪΝΟΟΥΧΑΟΥ. Απορρίπτει την προσφυγή της εταιρείας για τρεις λόγους. Πρώτον «…δεν εξειδικεύονται ούτε στην έγκληση ούτε στην προσφυγή οι συγκεκριμένες διαπιστώσεις των ελέγχων, που η προσφεύγουσα θεωρεί ότι δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα…». Τα στοιχεία, δηλαδή, που προσκόμισε η ΑΪΝΟΟΥΧΑΟΥ δεν απέδειξαν τους ισχυρισμούς της περί ψευδών αποτελεσμάτων των ελέγχων της ΕΠΠΕ.

Δεύτερον, «όλα τα έγγραφα που επικαλείται η προσφεύγουσα έχουν…είτε καθόλου είτε ελάχιστη αποδεικτική αξία, σε σχέση με το ως άνω Πρακτικό της μόνης αρμόδιας και υπεύθυνης να αξιολογήσει ποιοτικά το Υποέργο, όχι μόνο γιατί συντάχθηκαν όλα υπό την επίδραση ανάγκης… που επηρέασε καταφανώς την αντικειμενικότητα των συντακτών τους, υπαλλήλων των πρώτων και εντολοδόχου της δεύτερης, αλλά κυρίως διότι από κανένα από αυτά δεν προκύπτει το ψευδές των διαπιστώσεων που καταγράφονται στο Παράρτημα του Πρακτικού 30…».

Για τα έγγραφα που προσκόμισε η εταιρεία, ο εισαγγελέας αναφέρει συγκεκριμένα ότι η από 18.9.2018 αναφορά 2 υπαλλήλων ΙΔΟΧ, που φέρεται να συμμετείχαν σε 4μελή ομάδα εργασίας, «δεν συνυπογράφεται» από τα άλλα 2 μέλη. Τη χαρακτηρίζει αποσπασματική και πάντως μη ισχυρή ώστε να αναιρέσει τις διαπιστώσεις της ΕΠΠΕ.

Αμφισβητεί την από 19.9.18 αναφορά της Ευγενίας Γερούση και της Μαρίας Ξένης Γαρέζου οι οποίες θεώρησαν «δυνατή την παραλαβή των εκκρεμών παραδοτέων». Η αναφορά τους «στηρίζεται αποκλειστικά στις ως άνω αποσπασματικές διαπιστώσεις» των 2 ΙΔΟΧ υπαλλήλων και στην «άνευ ημερομηνίας σύνταξης “ιδιωτική γνωμοδότηση” (συντάχθηκε χωρίς να ακουστεί ο αντίλογος των εγκαλούμενων μελών της πλειοψηφίας της ΕΠΠΕ και “βαπτίστηκε” πραγματογνωμοσύνη)» γράφει ο εισαγγελέας «από κάποιον φερόμενο που υπογράφει ως “καθηγητής”…».

Επίσης στο με αριθμό 2/19.6.2020 Πρακτικό, που συνέταξε η Τριμελής Επιτροπή (αυτή που σύστησε η Λίνα Μενδώνη για την εκκαθάριση της Σύμβασης), επαναλαμβάνονται οι γενικές παρατηρήσεις που εκτίθενται στην από 19.09.2019 Οριστική Εκθεση Επιτόπιας Επαλήθευσης, δηλαδή περί «αμφισβητούμενης ύπαρξης ή έστω εγκυρότητας, “εσωτερικό σημείωμα”».

Τρίτον, τέλος, και σοβαρότερο είναι ότι οι έλεγχοι που επικαλείται η ΑΪΝΟΟΥΧΑΟΥ έγιναν μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων από την ΕΠΠΕ και σε «…χρόνο που η προσφεύγουσα διατηρούσε, πιθανότατα με την ανοχή της ΔΔΕΑΜ και της Αναθέτουσας Αρχής, πάντως εν απουσία πλέον της ΕΠΠΕ, μόνης αρμόδιας να ελέγχει τα παραδοτέα όσον αφορά τη συμμόρφωσή τους προς τους όρους της Σύμβασης και τις προδιαγραφές που είχαν τεθεί, τη δυνατότητα απομακρυσμένης πρόσβασης στον εξοπλισμό, παρέμβασης και τροποποίησης των Παραδοτέων … με αποτέλεσμα να δημιουργούνται σοβαρότατες αμφιβολίες ως προς το “αλύμαντο” των παραδοτέων … μετά τον χρόνο έκδοσης του Πρακτικού 30».

Αν αυτό δεν είναι ράπισμα της Δικαιοσύνης, τότε τι είναι;

Από το καλοκαίρι του 2019 που ανέλαβε η νέα πολιτική ηγεσία και για οκτώ μήνες δεν προχώρησε σε οποιαδήποτε διερεύνηση της υπόθεσης. Τον Μάρτιο του 2020 η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη ανακάλεσε την προηγούμενη Υπουργική Απόφαση με την οποία είχε κηρυχθεί έκπτωτος ο ανάδοχος, παρά τα στοιχεία που είχε βρει στο εμπιστευτικό πρωτόκολλο, τις γραπτές αντιρρήσεις της ανώτατης διοικητικής ιεραρχίας (ΓΔΑΠΚ) και παρότι η ΑΪΝΟΟΥΧΑΟΥ βρισκόταν σε εκκρεμοδικία (Ιούνιος 2020) με αίτημα την ακύρωση της απόφασης Ζορμπά-Στρατή.

Με ανακοίνωσή του το ΥΠΠΟΑ υποστήριξε ότι η Υ.Α. (16.3.20), που ξεσήκωσε αντιδράσεις, έγινε προκειμένου να μη χαθούν ευρωπαϊκοί πόροι και να ολοκληρωθεί το έργο αφού η Διαχειριστική Αρχή του υπουργείου Ανάπτυξης έδωσε παράταση δύο ετών, αλλά με συγκεκριμένους όρους και πρώτο, την εκκαθάριση της Σύμβασης του αναδόχου. Ανακοινώθηκε επίσης ότι με απόφαση της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη αποστάλθηκε ο φάκελος της εταιρείας ΑΪΝΟΟΥΧΑΟΥ στις αρμόδιες διαχειριστικές, ελεγκτικές, ανακριτικές και δικαστικές αρχές.

Τον Απρίλιο του 2020 με απόφαση της Ε. Γερούση ανατέθηκε στην ΑΪΝΟΟΥΧΑΟΥ έργο για τη Συντήρηση του ΟΠΣ του Αρχαιολογικού Κτηματολογίου έναντι 59.677,42 €. Το Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο παρελήφθη το 2015 από τον Αριστείδη Μπαλτά και δεν τέθηκε ποτέ σε χρήση. Τον Νοέμβριο 2019 η κ. Μενδώνη έπαυσε την επιτροπή των εμπειρογνωμόνων και ανακοίνωσε ότι το Κτηματολόγιο θα είναι έτοιμο το πρώτο εξάμηνο του 2020. Εκτοτε έχει προβεί σε 3 αναθέσεις περίπου 150.000 ευρώ στην ΑΪΝΟΟΥΧΑΟΥ (στη ΣΤΑΔΙΟΝ για συμβουλές και ανάθεση στη UNISYSTEMS για υπηρεσίες τεκμηρίωσης).

Παράλληλα, με απόφαση της Διεύθυνσης Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων εγκρίθηκε (4/11/20) για την ΑΪΝΟΟΥΧΑΟΥ η επιστροφή των εγγυητικών επιστολών καλής εκτέλεσης του έργου ύψους 28.300,65 και 70.751,62 ευρώ και λίγες ημέρες αργότερα εγκρίθηκε (10/11/2020) το ποσό των 325.443,22 ευρώ για την εξόφληση του υποέργου. Με αυτές τις κινήσεις το υπουργείο Πολιτισμού έχει εξασφαλίσει το δημόσιο συμφέρον ή το συμφέρον του αναδόχου;

Η πολιτική ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ είχε κάνει λόγο για «γκρίζες ζώνες» και για «κουβάρι παρανομίας» αναφορικά με το Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο και το Αρχείο Κινητών Μνημείων. Επί θητείας Μυρσίνης Ζορμπά και Κώστα Στρατή, στάλθηκε η υπόθεση στο Ελεγκτικό Συνέδριο, κατατέθηκαν όλα τα στοιχεία στη γενική επιθεωρήτρια Δημόσιας Διοίκησης προκειμένου να προχωρήσει στην απόδοση ευθυνών και συγκροτήθηκε τριμελής επιτροπή ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων για να αποφανθεί με πόρισμά της σχετικά με τις κυρώσεις.

Τον ογκώδη φάκελο με τα στοιχεία κακοδιοίκησης για τη ΔΔΕΑΜ συνόδευε επιστολή τους προς τη γενική επιθεωρήτρια Μαρία Παπασπύρου. Εκαναν λόγο για «…αθέμιτες διοικητικές πρακτικές και κακοδιαχείριση να λαμβάνουν χώρα σε μια εκ των κεντρικών Διευθύνσεων του Υπουργείου και συγκεκριμένα στη Διεύθυνση Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων (ΔΔΕΑΜ)….αφορούν σε διαχρονική και συστηματική αλλοίωση, εκ μέρους της εν λόγω Διεύθυνσης, των πραγματικών δεδομένων, εγγράφων και στοιχείων που αφορούν διοικητικές διαδικασίες και την εν γνώσει της παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών…”

Πηγή: efsyn