Το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης & Αυτοδιοίκησης, ένας επιστημονικός φορέας με θεσμικό ρόλο στην ανάπτυξη του ελληνικού δημόσιου τομέα, τείνει να μετατραπεί σε έναν… μονοπρόσωπο οργανισμό, όπου κυριαρχούν λουδοβίκειες λογικές, κομματικές ίντριγκες, αλλά και… απευθείας αναθέσεις.

Διαχρονικά το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης & Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ) αποτελούσε έναν επιστημονικό οργανισμό στρατηγικά κρίσιμο για την ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού δημόσιου τομέα προς όφελος της κοινωνίας. Ο θεσμικός ρόλος και η αυτοτέλειά του χτίστηκαν με κόπο επί δεκαετίες και διακομματικά. Στα πιο πρόσφατα χρόνια, με τη δημόσια διοίκηση τραυματισμένη από τους περιορισμούς των μνημονίων, η τεχνογνωσία του Κέντρου επιχειρήθηκε να αξιοποιηθεί σε κάθε προσπάθεια αναβάθμισης του δημόσιου τομέα, από τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών ώς την επιμόρφωση του δημοσιοϋπαλληλικού προσωπικού.

Σήμερα, παρότι ο πρωθυπουργός Κυρ. Μητσοτάκης ως υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης είχε επιφυλάξει για το ΕΚΔΔΑ θέση στο… πάνθεον της αριστείας, αρχής γενομένης από τον τρόπο επιλογής του προέδρου του, το Κέντρο έχει μείνει χωρίς όραμα. Καινοτόμες πρωτοβουλίες του έχουν μείνει στα αζήτητα, ενώ περισσότερες υπογραφές πέφτουν σε απευθείας αναθέσεις. Το κλίμα στους ορόφους του οργανισμού είναι βουβό και βαρύ, καθώς συχνά ο αντίλογος απαντάται με αντίποινα…

Μόλις πριν από μερικούς μήνες η «Εφ.Συν.» κατέγραφε τα χαρακτηριστικά κομματικού παραμάγαζου που αποκτούσε το ΕΚΔΔΑ, με την κυβέρνηση να διορίζει τα περισσότερα μέλη του διοικητικού συμβουλίου με κριτήριο τα κομματικά τους «ένσημα». Πρόεδρος διορίστηκε με απόφαση του υπουργού Εσωτερικών Τάκη Θεοδωρικάκου ο υποψήφιος διδάκτορας στον Τομέα Διοικητικής Επιστήμης και Δημοσίου Δικαίου (ΕΚΠΑ), Διονύσης Κυριακόπουλος, μέλος της Πολιτικής Επιτροπής της Ν.Δ. από τον Δεκέμβριο του 2018.

Καμία διαγωνιστική διαδικασία δεν ακολουθήθηκε για την επιλογή προέδρου, αν και ο κ. Μητσοτάκης διαβεβαίωνε το 2014 ότι η διαδικασία πλήρωσης της συγκεκριμένης θέσης θα αποτελέσει πρότυπο: «Περνάμε από την υποκειμενική και αυθαίρετη στην αντικειμενική και αξιοκρατική επιλογή πολιτικού προσωπικού σε καίριες για τη δημόσια διοίκηση θέσεις.

Η διαδικασία αυτή μπορεί να αποτελέσει πρότυπο και για την επιλογή άλλων στελεχών που μέχρι σήμερα διορίζονταν με πολιτικές αποφάσεις. Και το κάνουμε με τη σφραγίδα του ΑΣΕΠ (!). Κάνουμε ένα σημαντικό βήμα προς την αποικοδόμηση του πελατειακού συστήματος που τόσα χρόνια ταλαιπώρησε τη δημόσια διοίκηση και εν πολλοίς συνέβαλε στην πτώχευση της πατρίδας μας» έλεγε στο παρελθόν ο πρωθυπουργός.

Η αναντιστοιχία του σχολιάζεται ανά διαστήματα από τα μέλη της οικογένειας του ΕΚΔΔΑ, ιδιαίτερα μετά το μήνυμα του προέδρου: «Ή θα γίνει το ΕΚΔΔΑ όπως θέλω εγώ ή θα φτιάξω νέο με χαρακτηριστικά Ιδιωτικού Δικαίου» φέρεται να έχει πει ο κ. Κυριακόπουλος σε στελέχη του Κέντρου και εκπροσώπους εργαζομένων.

Το όραμα του προέδρου για την προοπτική και το μέλλον του Κέντρου δεν έχει αποτυπωθεί, παρότι εξελίσσονται διαπραγματεύσεις για τη νέα προγραμματική περίοδο του ΕΣΠΑ, από το οποίο χρηματοδοτούνται όλες οι δράσεις και τα προγράμματα εκπαίδευσης και επιμόρφωσης του ΕΚΔΔΑ. Αντιθέτως, ο ίδιος αναλώνεται σε δημόσιες σχέσεις με συχνότητα που δεν έχει περάσει απαρατήρητη και παραπέμπει σε προσπάθεια ανέλιξης στην κομματική επετηρίδα, τουλάχιστον όπως έχουν παρατηρήσει νεοδημοκρατικοί κύκλοι.

Τελευταία ο πρόεδρος δείχνει μια ανεξήγητη -όσο και αυξανόμενη- ροπή σε απευθείας αναθέσεις με ή χωρίς την επίκληση του κορονοϊού. Επειτα από την περιβόητη παραγγελία για κρασιά (κόστους 3.500 ευρώ, δημόσιων πόρων εννοείται), ανακατασκεύασε και θωράκισε το γραφείο του με κόστος 22.000 ευρώ. Επιπλέον, αποφάσισε να θωρακίσει -με απευθείας ανάθεση βεβαίως- και το γραφείο όπου φυλάσσονται τα γραπτά του εισαγωγικού διαγωνισμού στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης έναντι δαπάνης 17.064,88 ευρώ.

Στόχος άραγε είναι να προφυλαχθούν τα γραπτά από την… Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων ή τους υπαλλήλους; αναρωτιούνται πολλοί, υπογραμμίζοντας ότι στα 30 χρόνια λειτουργίας του Κέντρου ποτέ δεν διακυβεύτηκε η ασφάλεια του διαγωνισμού ή των γραπτών, καθώς επαγρυπνούσαν τα στελέχη του ΕΚΚΔΑ σε συνεργασία με την Αστυνομία. Αλλαξε κάτι, εκτός από τον πρόεδρο;

Αναθέσεις παντός σκοπού

Τον περασμένο Απρίλιο ο κ. Κυριακόπουλος εξασφάλισε τη συγκατάθεση του διοικητικού συμβουλίου του Κέντρου να μεταβιβαστεί στο πρόσωπό του η αρμοδιότητα για απευθείας αναθέσεις. Η σχετική απόφαση ελήφθη με αφορμή την πανδημία, όμως περιέργως πώς στο έγγραφο που αναρτήθηκε στη «Διαύγεια» στις 27/5/2020 η απόφαση επικαλείται λόγους «απλούστευσης διαδικασιών» και «ευελιξίας» και μοιάζει να ισχύει για πάντα και για τα πάντα: «Το Δ.Σ. μεταβιβάζει στον πρόεδρο την αρμοδιότητα ανάθεσης και εκτέλεσης των δημοσίων συμβάσεων του ΕΚΔΔΑ μέχρι του ποσού του συνοπτικού διαγωνισμού και μέχρι την ολοκλήρωση της εκτέλεσης των εν λόγω συμβάσεων». Καμία αναφορά στην υγειονομική κρίση που υποτίθεται ότι επέβαλε τη μεταβίβαση της αρμοδιότητας.

Από την άλλη, κατόπιν εισήγησης του προέδρου, το Δ.Σ. ανακάλεσε την προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού, που είχε προετοιμάσει το προηγούμενο Δ.Σ., για τη φύλαξη του ΕΚΔΔΑ με χρονικό βάθος τετραετίας και όλες τις εγγυήσεις διαφάνειας, προκειμένου να προκηρυχτεί νέος διαγωνισμός με ορίζοντα διετίας. Το αποτέλεσμα είναι να ανατίθεται πλέον για λίγους μήνες η φύλαξη, όπως προκύπτει από αποφάσεις που αναρτήθηκαν στη «Διαύγεια»: με επίκληση του διαγωνισμού της σχολής η ανάθεση της φύλαξης έγινε για έξι μήνες (με δαπάνη 24.000 ευρώ), ενώ με την επίκληση της πανδημίας και την «έλλειψη προσωπικού λόγω καλοκαιριών αδειών» ακολούθησε νεότερη απόφαση με την ανάθεση της φύλαξης να διαρκεί μεταξύ 1ης Αυγούστου και 13 Σεπτεμβρίου (δαπάνη 7.400 ευρώ).

Λόγω κορονοϊού έγινε -και ευλόγως- με απευθείας ανάθεση η απολύμανση των κτιριακών εγκαταστάσεων του Κέντρου. Κόστισε 6.076 ευρώ την ώρα που –όπως διαβεβαιώνουν στελέχη άλλων δημόσιων υπηρεσιών- στην αγορά υπήρχαν προσφορές μέχρι και 60% οικονομικότερες.

Με απευθείας ανάθεση κόστους περίπου 20.000 ευρώ δόθηκε και η ευθύνη της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα του ΕΚΔΔΑ στην ιδιωτική εταιρεία συμφερόντων Μανώλη Σφακιανάκη, πρώην επικεφαλής της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος που αποστρατεύτηκε το 2017 από την ΕΛ.ΑΣ. Από την ανάθεση και μετά, έχουν παρατηρήσει πολλοί στο ΕΚΔΔΑ, οι κ. Σφακιανάκης και Κυριακόπουλος εμφανίζονται σε ημερίδες και συμπόσια περί κυβερνο-ασφάλειας. Προηγουμένως την ευθύνη των προσωπικών δεδομένων είχε στέλεχος του ΕΚΔΔΑ με νομικές γνώσεις.

Απαξίωση

Οι παραπάνω επιλογές παραπέμπουν σε outsourcing (εκχώρηση σε ιδιώτες) λειτουργιών ενός φορέα που δημιουργήθηκε για να ενισχύει το Δημόσιο! Και ίσως να είναι μόνο η αρχή, καθώς φήμες θέλουν να είναι υπό επεξεργασία σενάρια για τη δημιουργία ενός Μητρώου Εκπαιδευτών-«λάστιχο» που δεν θα αποκλείει τη μαζική είσοδο ιδιωτών στα προγράμματα επιμόρφωσης. Συζητείται ακόμα ότι επιδιώκεται η… απαλλαγή του ΕΚΔΔΑ από άλλες θεσμικές λειτουργίες τις οποίες ο πρόεδρος θεωρεί «αγγαρεία» για το Κέντρο, όπως η διαχείριση του Opengov (την πλατφόρμα όπου αναρτώνται προς διαβούλευση νομοσχέδια των εκάστοτε κυβερνήσεων).

Την ίδια στιγμή παραμένει στα αζήτητα μια ρηξικέλευθη πρωτοβουλία του ΕΚΔΔΑ. Στις αρχές του 2019 καθιερώθηκε με νόμο το πιστοποιητικό διοικητικής επάρκειας για στελέχη της δημόσιας διοίκησης και υπαλλήλους δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Αν και ο κ. Κυριακόπουλος τείνει να συμπληρώσει έναν χρόνο θητείας, το σχετικό πρόγραμμα -σχεδιασμένο από το επιστημονικό προσωπικό του Κέντρου- παρότι έτοιμο να υλοποιηθεί ακόμη και με τη μέθοδο της τηλεκπαίδευσης, παραμένει ανεφάρμοστο περιμένοντας το πράσινο φως του προέδρου. Πηγές με γνώση του παρασκηνίου υποστηρίζουν ότι το πρόγραμμα δεν βαίνει προς κατάργηση, αλλά θα δεχτεί επιδερμικές τροποποιήσεις προκειμένου ο πρόεδρος του ΕΚΔΔΑ και η κυβέρνηση να το οικειοποιηθούν και να το παρουσιάσουν ως δικό τους επίτευγμα.

Αγνοείται επίσης η προκήρυξη της θέσης του προϊσταμένου/ης της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών και Διοικητικών Υπηρεσιών, θέση που συστήθηκε με τον νέο οργανισμό του ΕΚΔΔΑ (Δεκέμβριος 2019). Η προκήρυξη έπρεπε να έχει γίνει εντός εύλογου χρόνου προκειμένου να επιληφθεί των διαδικασιών η αρμόδια επιτροπή του ΑΣΕΠ. Αντιθέτως, ο πρόεδρος του ΕΚΔΔΑ έχει τοποθετήσει πρόσωπο της αρεσκείας του στη θέση του προϊσταμένου. Το ερώτημα που προκύπτει είναι εάν το συγκεκριμένο πρόσωπο τοποθετήθηκε προκειμένου να ενισχύσει το βιογραφικό του και την υποψηφιότητά του με μόρια, όταν (και εάν) προκηρυχτεί η θέση. Μάλιστα το ίδιο πρόσωπο ο κ. Κυριακόπουλος προσπάθησε να το εντάξει και στο διοικητικό συμβούλιο του ΕΚΔΔΑ, αλλά η απόπειρα αυτή προσέκρουσε στην άρνηση του κ. Θεοδωρικάκου, ο οποίος προχώρησε στη σύσταση θέσης αντιπροέδρου στο ΕΚΔΔΑ. Η υπουργική απόφαση φαίνεται να δυσαρέστησε τον πρόεδρο του Κέντρου, που εκμυστηρεύτηκε σε συνεργάτες του ότι η σύνθεση του (τότε νέου) Δ.Σ. δεν ανταποκρινόταν στις προσδοκίες του.

Αντιθέτως, στις επιθυμίες του κ. Κυριακόπουλου ανταποκρίνεται ο διευθυντής του Ινστιτούτου Επιμόρφωσης (ΙΝΕΠ) του ΕΚΔΔΑ, ο οποίος τοποθετήθηκε στην Κεντρική Επιτροπή Πιστοποίησης. Η επιτροπή αυτή αποτελεί ένα ανεξάρτητο όργανο με αρμοδιότητα τον έλεγχο και την πιστοποίηση προγραμμάτων επιμόρφωσης που πραγματοποιούνται από δημόσιους φορείς, μεταξύ άλλων και του ΙΝΕΠ. Δηλαδή ο διευθυντής του ΙΝΕΠ θα είναι αυτός που θα ελέγχει τον εαυτό του! Να σημειωθεί ότι στην Επιτροπή έχει τοποθετηθεί και η διορισθείσα προϊσταμένη στη Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Διοικητικών Υπηρεσιών του ΕΚΔΔΑ.

Οσα συμβαίνουν στο ΕΚΔΔΑ δεν περνούν απαρατήρητα από το εποπτεύον υπουργείο Εσωτερικών και όχι μόνο. Αν και δεν έχει εκδηλωθεί -δημοσίως τουλάχιστον- δυσαρέσκεια για τα έργα της διοίκησης Κυριακόπουλου, δεν σιγούν οι ψίθυροι στο κυβερνητικό παρασκήνιο.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η απουσία του κ. Κυριακόπουλου από την πρόσφατη επιμορφωτική δράση για τους υπηρεσιακούς γραμματείς, που υλοποιήθηκε από το υπουργείο Εσωτερικών σε συνεργασία με το ΕΚΔΔΑ. Στη μεγαλύτερη ίσως δράση του «επιτελικού κράτους» της κυβέρνησης Μητσοτάκη, το όνομα του προέδρου του ΕΚΔΔΑ δεν περιλαμβανόταν καν στο πρόγραμμα. Αβλεψία; Ελλειψη χρόνου; Μήνυμα δυσαρέσκειας από το υπουργείο; Μένει να αποδειχτεί. Για την ιστορία, σημειώνουμε ότι τον συντονισμό της επιμορφωτικής δράσης είχε η αντιπρόεδρος του ΕΚΔΔΑ, Παρασκευή Δραμαλιώτη…

Απομακρύνσεις των… ενοχλητικών

Οσον αφορά αυτούς τους «ενοχλητικούς», ο πρόεδρος του ΕΚΔΔΑ έχει αρχίσει να τους… διώχνει, αίροντας αποσπάσεις ειδικού επιστημονικού προσωπικού με υψηλά προσόντα που επί χρόνια προσέφερε τεχνογνωσία στο Κέντρο καθώς και άλλων υπαλλήλων που αποσπάστηκαν στο ΕΚΔΔΑ το 2017 με διαδικασίες αξιολόγησης του ίδιου του Κέντρου. Οπως περιγράφουν παροικούντες την Ιερουσαλήμ, αιτία των απομακρύνσεων δεν είναι η ολοκλήρωση του χρόνου της απόσπασης, ούτε κάποια προσπάθεια ανανέωσης, αλλά η άρνηση των «ενοχλητικών» να συναινέσουν σε εκπτώσεις και «ευελιξίες» του επιστημονικού τους έργου.

Χαρακτηριστική είναι μια αποπομπή που ανέδειξε διαθέσεις ρεβανσισμού. Το αποχαιρετιστήριο e-mail υπαλλήλου προς τους μέχρι πρότινος συναδέλφους του προωθήθηκε από τον κ. Κυριακόπουλο προς στέλεχος του γραφείου της υπουργού Παιδείας –στο συγκεκριμένο υπουργείο ανήκει οργανικά ο αποσπασμένος- με τη σημείωση «όταν το διαβάσεις πάρε με τηλέφωνο». Σίγουρα δεν επρόκειτο για κάποια… συστατική επιστολή, με δεδομένο ότι ο πρόεδρος έσπευσε στο πρωτόκολλο του ΕΚΔΔΑ για να σβήσει το e-mail που έστειλε και εκεί -και όχι μόνο στην υπουργό- εκ παραδρομής…

UpΝα σημειωθεί ότι μέχρι να αναλάβει καθήκοντα προέδρου και ο ίδιος ο κ. Κυριακόπουλος ήταν αποσπασμένος υπάλληλος στο ΕΚΔΔΑ, χωρίς φυσικά να αρθεί η δική του απόσπαση επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Από την εποχή εκείνη θυμούνται στο Κέντρο την… κοσμοθεωρία του να συμπυκνώνεται στη δηλωμένη φράση του: «Οποιος δεν είναι φίλος μου, είναι εχθρός μου».

Efsyn