Η πανδημία μειώνει προσδόκιμο ζωής και… προσδοκίες για καλύτερες συντάξεις

Γράφει ο Χρήστος Μέγας

Οι κρατικές δαπάνες προς τον ΕΦΚΑ έχουν ξεφύγει από κάθε όριο καθώς την διετία 2020-21 απαιτήθηκαν περισσότερα από 2 δις ευρώ έκτακτες μεταβιβάσεις για την στήριξη της κανονικής λειτουργίας του συνταξιοδοτικού, συν τις απώλειες άνω των 900 εκ. στο επικουρικό, χρήματα που αντλήθηκαν από τη ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων (ομόλογα).

Η παράταση ζωής και μάλιστα με ποιότητα υπήρξε το μόνο… μελανό σημείο των τεχνοκρατών του ασφαλιστικού. Έβλεπαν στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής την αιτία της οικονομικής «αποσάθρωσης» του ΕΦΚΑ.

Γι’αυτό και προέβλεπαν αύξηση των ηλικιακών ορίων από φέτος (2021) κιόλας, ώστε αυτά να ακολουθούν τον μέσο όρο ζωής μετά την ηλικία των 65 ετών. Πλην εις… μάτην. Φέτος είχαμε ρεκόρ θανάτων και, ταυτόχρονα, αύξηση των δαπανών για συντάξεις ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Ειδικά δε οι κρατικές δαπάνες προς τον ΕΦΚΑ έχουν ξεφύγει από κάθε όριο καθώς την διετία 2020-21 απαιτήθηκαν περισσότερα από 2 δις ευρώ έκτακτες μεταβιβάσεις για την στήριξη της κανονικής λειτουργίας του συνταξιοδοτικού (ΕΦΚΑ), συν τις απώλειες άνω των 900 εκ. στο επικουρικό (ΕΤΕΑΕΠ), χρήματα που αντλήθηκαν από τη ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων (ομόλογα).

Σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία (ΕΛΣΤΑΤ) οι θάνατοι στην Ελλάδα κατά το 10μηνο (4/1 – 3/10/2021) ανήλθαν σε 104.939 (53.333 άνδρες και 51.606 γυναίκες) σημειώνοντας αύξηση 10,30% εν σχέσει με το αντίστοιχο διάστημα του 2020 που είχαν ανέλθει σε 95.142 (47.563 άνδρες και 47.579 γυναίκες).

Θάνατοι ηλικιωμένων

Από την ανάλυση των στοιχείων ανά ηλικιακή ομάδα παρατηρείται ότι οι θάνατοι κατά την περίοδο των πρώτων 39 εβδομάδων του έτους 2021 ήταν περισσότεροι από αυτούς της αντίστοιχης περιόδου του 2020, σε απόλυτες τιμές, κυρίως στις ηλικιακές ομάδες άνω των 90 (2.178 θάνατοι), 75 έως 79 (1.359), 85 έως 89 (1.285) και 70 έως 74 (1.251) ενώ λιγότεροι ήταν στην ηλικιακή ομάδα 15 έως 19 (7 θάνατοι).

Κατά συνέπεια, η πανδημία, η μη αποτελεσματική λειτουργία των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) όπως κατέδειξε η μελέτη των Τσιόδρα-Λύτρα, αλλά και η υποβάθμιση των άλλων νόσων (μονοσήμαντη αναφορά των νοσοκόμων στον Covid, υποχώρηση αντικαρκινικών θεραπειών, απροθυμία των ασθενών να επισκεφτούν τα νοσοκομεία λόγω πανδημίας κ.α.), θέμα που παραδόξως αποσιωπάται από το δημόσιο διάλογο, φαίνεται ότι τείνουν να ανατρέψουν την πορεία αύξησης του προσδόκιμου ζωής. Δυστυχώς!

Μείωση εσόδων

Κατά συνέπεια, μάλλον από κεκτημένη ταχύτητα ο ΟΟΣΑ μιλάει -στην έκθεσή του για την πορεία του ασφαλιστικού- για αύξηση των ηλικιακών ορίων για συνταξιοδότηση με αφορμή την αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Η αληθής αιτία είναι ο περιορισμός των εσόδων του ασφαλιστικό. Η οποία οφείλεται:

-Στη επιμένουσα υψηλή ανεργία, η οποία στατιστικά… μειώνεται με περισσότερες θέσεις μερικής απασχόλησης (56% των νεοπροσλαμβανομένων), ενώ μένει άθικτος ο συνολικός όγκος απασχόλησης (αναγόμενος σε πλήρη ωράρια).

-Στην καθήλωση των αμοιβών και την αναστολές συμβάσεων (534 ευρώ οριζόντιες ενισχύσεις για την περίοδο της πανδημίας).

Αύξηση δαπανών

Ταυτόχρονα το 2022 αναμένεται:

-Μεγαλύτερη εκταμίευση κονδυλίων για τη συνταξιοδότηση όσων αναμένουν εδώ και χρόνια την εκκαθάριση των αιτήσεών τους (σχεδόν 300.000 για κύριες και επικουρικές συντάξεις), συν τα αναδρομικά, καθώς ασκούνται πιέσεις από τους δανειστές για την επιτάχυνση των διαδικασιών απονομής.

-Θα μειωθούν τα έσοδα του Επικουρικού, καθώς οι νεοεισερχόμενοι στην αγορά εργασίας θα ενταχθούν στο κεφαλαιοποιητικό σύστημα και οι πόροι θα κατατίθενται στην Τράπεζα της Ελλάδας, αντί να πηγαίνουν στα έσοδα του ΕΤΕΑΕΠ και για την καταβολή των συντάξεων της προηγούμενης γενιάς.

-Θα μειωθεί τόσο ο συνολικός όσο και ο ενεργός πληθυσμός της χώρας, με πιθανότητα το 2070 οι κάτοικοι (μαζί με τους μετανάστες) να είναι κάτω των 9 εκ. ψυχών.

Με αυτά τα δεδομένα η δήλωση του υπουργού Οικονομικών Χρ.Σταϊκούρα ότι το «Ασφαλιστικό έχει στοιχεία βιωσιμότητας» (Action 15/12/21) προμηνύει ένα νέο κύκλο αλλαγών και ανατροπών. Κυρίως γιατί η ύφεση εν μέσω πανδημίας και η πτώση του ΑΕΠ, αύξησε στατιστικά την συνταξιοδοτική δαπάνη (ως ποσοστό επί του ΑΕΠ). Το 2020 η ποσοστιαία δαπάνη άγγιξε το 19%, έναντι στόχου για 12% του 2070.

Επιπλέον, η κρατική δαπάνη (ενίσχυση του συστήματος) θα πρέπει να περιοριστεί στο κόστος των εθνικών συντάξεων (κάτω του 6% επί του ΑΕΠ). Ποσοστό που αναμένεται να επανέλθει από το 2023 προκειμένου η χώρα να επιτύχει και πάλι πρωτογενή πλεονάσματα για να αποπλήρωσε (μειώσει) το δυσβάστακτο κρατικό χρέος.

πηγή: https://www.ieidiseis.gr/