Όπως επισημαίνεται, η αποκλειστικότητα της επιμέλειας προκύπτει από την ερμηνεία του συνολικού περιεχομένου της συμφωνίας μεταξύ των γονέων και όχι από τη χρήση συγκεκριμένων λέξεων.

Το δικαίωμα άδειας μονογονέα αναγνωρίζεται σε υπάλληλο του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου (ΙΔΑΧ), ακόμη και όταν σε ιδιωτική συμφωνία των γονέων δεν αναφέρεται ρητά ότι η επιμέλεια των ανήλικων τέκνων ασκείται «αποκλειστικά» από τον έναν γονέα. Αυτό προκύπτει από τη γνωμοδότηση υπ’ αριθμ. 6/2026 του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, η οποία εκδόθηκε κατόπιν σχετικού ερωτήματος του ΕΜΠ.

Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση, η απουσία της λέξης «αποκλειστική» από την ιδιωτική συμφωνία των γονέων που έχουν διακόψει τη συμβίωσή τους δεν αποτελεί καθοριστικό στοιχείο για τη χορήγηση της άδειας μονογονέα. Όπως επισημαίνεται, η αποκλειστικότητα της επιμέλειας προκύπτει από την ερμηνεία του συνολικού περιεχομένου της συμφωνίας μεταξύ των γονέων και όχι από τη χρήση συγκεκριμένων λέξεων.

Η υπόθεση αφορούσε υπάλληλο του ΕΜΠ, μητέρα τριών ανήλικων παιδιών, η οποία είχε συνάψει με τον πατέρα των παιδιών ιδιωτικό συμφωνητικό για τη ρύθμιση της γονικής μέριμνας και της επιμέλειας, μετά τη διακοπή της έγγαμης συμβίωσής τους. Με τη συμφωνία αυτή, η γονική μέριμνα παραμένει κοινή, ωστόσο η επιμέλεια των παιδιών ανατέθηκε στη μητέρα, με την οποία διαμένουν σταθερά, ενώ ο πατέρας διατηρεί δικαίωμα επικοινωνίας και υποχρέωση καταβολής διατροφής.

Η υπηρεσία του ΕΜΠ εξέφρασε αμφιβολίες για το αν η υπάλληλος μπορεί να θεωρηθεί μονογονέας, καθώς στο σχετικό συμφωνητικό δεν υπήρχε ρητή διατύπωση περί «αποκλειστικής επιμέλειας». Το ζήτημα τέθηκε στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, το οποίο κλήθηκε να ερμηνεύσει το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.

Το ΝΣΚ έκρινε ότι από το συνολικό περιεχόμενο της συμφωνίας προκύπτει σαφώς ότι η μητέρα ασκεί στην πράξη την αποκλειστική επιμέλεια των ανήλικων τέκνων, καθώς αυτά διαμένουν μαζί της και η ίδια φροντίζει για την καθημερινή τους ανατροφή, εκπαίδευση και γενικότερη φροντίδα. Επομένως, εμπίπτει στην έννοια του μονογονέα.

Με βάση αυτή την ερμηνεία, η υπάλληλος δικαιούται την άδεια που προβλέπεται για τους μονογονείς από το άρθρο 53 παρ. 8 του Υπαλληλικού Κώδικα, δηλαδή άδεια με αποδοχές έως οκτώ εργάσιμων ημερών ετησίως σε περίπτωση ασθένειας των ανήλικων τέκνων της.

Η γνωμοδότηση διευκρινίζει επίσης ότι οι σχετικές διατάξεις εφαρμόζονται αναλόγως και στους υπαλλήλους του Δημοσίου και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου που απασχολούνται με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, ενώ υπογραμμίζει ότι η έννοια της μονογονεϊκής οικογένειας αφορά περιπτώσεις όπου ένας γονέας αναλαμβάνει στην πράξη την κύρια ευθύνη για τη φροντίδα και ανατροφή των παιδιών.

Δείτε τη γνωμοδότηση στη Qualex: ΓνωμΝΣΚ 6/2026

πηγή: