Ο νόμος για τις δημόσιες συμβάσεις να μείνει στα χαρτιά

Αφεντούλα Παπαλεξίου

Παρά τις αντιδράσεις, ψηφίστηκε τελικά στη Βουλή την Πέμπτη 4 Μάρτη 2021 το νομοσχέδιο για τις δημόσιες συμβάσεις και την τροποποίηση του νόμου 4412/2016”Εκσυγχρονισμός,απλοποίηση και αναμόρφωση του ρυθμιστικού πλαισίου των δημοσίων συμβάσεων,ειδικότερες ρυθμίσεις προμηθειών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας και άλλες διατάξεις για την ανάπτυξη και τις υποδομές” Ψηφίστηκε μόνο από τους Κυβερνητικούς Βουλευτές και το καταψήφισε σύσσωμη η αντιπολίτευση.» .

Με το νομοσχέδιο αυτό ενισχύεται και διευρύνεται η παρουσία σε όλο το φάσμα παραγωγής Δημοσίων Έργων, γενικεύονται οι «συνέργειες» Δημόσιου με Ιδιωτικό Τομέα, όπου «Ελεγκτές» και«Ελεγχόμενοι» θα αλληλοδιαπλέκονται, καθώς οι ρόλοι αυτοί θα εναλλάσσονται ανά έργο.

Με τις προβλέψεις του Ν/Σ: Ιδιώτες θα καθορίζουν τις τεχνικές προδιαγραφές για τα έργα,ιδιώτες θα καθορίζουν τις τιμές των υλικών και των εργασιών, δηλαδή το κόστος των έργων,τις μελέτες θα τις εκπονούν οι ιδιώτες μελετητές και θα τις επιβλέπουν οι πιστοποιημένοι ιδιωτικοί φορείς. Τα έργα θα τα κατασκευάζουν οι ιδιώτες εργολάβοι και θα τα επιμετρούν και επιβλέπουν ιδιώτες. Μόνο το κόστος θα πληρώνει το Δημόσιο (και οι πολίτες) με πλημμελή έλεγχο και τεράστιες επισφάλειες.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ:

Κάθε Υπηρεσία θα μπορεί να αποφασίσει «μόνη της» ότι δεν διαθέτει την απαιτούμενη τεχνική επάρκεια ,χωρίς να αποσαφηνίζεται ποια αναθέτουσα αρχή θεωρείται τεχνικά επαρκής (ποιοτικά και ποσοτικά) ή ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληροί σε στελεχιακό δυναμικό, εξοπλισμό υπηρεσίας, κ.λπ. και να αναθέτει μελέτες και επιβλέψεις σε ιδιωτικούς οικονομικούς φορείς.Υπάρχει παντελής έλλειψη αναφοράς για τη στελέχωση των Τεχνικών Υπηρεσιών με μόνιμες και σταθερές σχέσεις εργασίες.

Σύμφωνα με το άρθρο 84, οι προδιαγραφές και τα τιμολόγια των εργασιών θα καθορίζονται από ειδικό φορέα με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων ιδιωτών που εμπλέκονται στην παραγωγή των τεχνικών έργων. Το συγκεκριμένο αντικείμενο θα πρέπει να είναι αποκλειστικής αρμοδιότητας των Δημόσιων Υπηρεσιών του Υπουργείου Υποδομών, ώστε να διασφαλίζεται το Δημόσιο συμφέρον.

Στο άρθρο 57 απόλυτα ενδεικτική της φιλοσοφίας του Νόμου είναι η πρόβλεψη ότι: κάθε υποψήφιος ανάδοχος υποχρεούται να δηλώνει με την προσφορά του τον ιδιωτικό φορέα επίβλεψης στον οποίο θα ανατεθεί η επίβλεψη της εκτέλεσης της σύμβασης εφόσον αυτή κατακυρωθεί στον ίδιο, τον οποίο θα αμείβει για τις υπηρεσίες του. Είναι προφανή τα ζητήματα ακεραιότητας και σύγκρουσης συμφερόντων που δύναται να ανακύψουν στην περίπτωση που ο φορέας επίβλεψης αμείβεται από την σύμβαση έργου, την εκτέλεση της οποίας επιβλέπει.

Με το άρθρο 70 αναμορφώνεται πλήρως το σύστημα των επιμετρήσεων, με κύριο χαρακτηριστικό τη μετατροπή του από ελεγκτικό σε δηλωτικό. Προβλέπεται η υποβολή επιμετρητικών στοιχείων από τον ανάδοχο, συνοδευόμενων από δήλωση αληθείας, και ο υποχρεωτικός έλεγχος των επιμετρήσεων από την Διευθύνουσα Υπηρεσία σε ποσοστό 40%.

Έχουμε επίσης κατάργηση των επιτροπών ΠΠΑΕ.Αφανείς εργασίες που θα ελέγχονται μόνο απ’ τον επιβλέποντα με αποτέλεσμα έλλειψη διαφάνειας, το μη έγκαιρο και ορθό έλεγχο των επιμετρητικών και ποσοτικών στοιχείων και τον κίνδυνο πλημμελούς ελέγχου σε όφελος του αναδόχου και εις βάρος του έργου και του δημόσιου συμφέροντος.

Τέλος,διαμορφώνεται ένα ιδιότυπο πλαίσιο για την προώθηση «ήπιων αναπτυξιακών έργων δημοσίου ενδιαφέροντος» εντός προστατευόμενων περιοχών. Ουσιαστικά, με τη διάταξη δηλώνεται ότι αγνοούνται οι προστατευόμενες από τη Νομοθεσία περιοχές Natura 2000.Προτάσσεται η έγκριση αναπτυξιακών σχεδίων μέσα στους ευαίσθητους αυτούς τόπους, ακόμα και αν τα έργα αυτά αντιστρατεύονται τους στόχους προστασίας τους.

Προφανώς όλα τα ανωτέρω θα έχουν προφανείς συνέπειες στη προστασία του Δημοσίου Συμφέροντος,της Δημόσιας Υγείας, του Περιβάλλοντος και στην Ποιότητα των εκτελούμενων έργων. Η μέχρι τώρα εμπειρία αλλά και τα πρόσφατα συμπεράσματα από την πανδημία συνηγορούν ότι μόνο με προσλήψεις μόνιμου προσωπικού και επαρκή χρηματοδότηση του Δημοσίου Τομέα μπορούν να δοθούν λύσεις για τι καλό του κοινωνικού συνόλου!

Το Νομοσχέδιο αυτό αποτελεί συνέχεια των Ν.4674/2020, Ν.4735/2020 με τους οποίους προβλέπεται η ίδρυση από τους Δήμους και τις Περιφέρειες Αναπτυξιακών Οργανισμών με την μορφή Ανωνύμων Εταιρειών, οι οποίες, δημιουργούνται για να υποστηρίξουν τις σκοπίμως υποστελεχωμένες, υποβαθμισμένες και απαξιωμένες Δημοτικές Υπηρεσίες, που πασχίζουν να ανταπεξέλθουν στα υπέρογκα καθημερινά τους καθήκοντα, μπαίνουν στην πρώτη γραμμή των ιδιωτικοποιήσεων οι τεχνικές υπηρεσίες και οι πολεοδομίες αλλά καμία υπηρεσία δεν πρόκειται να μείνει αλώβητη. Ήδη με τα άρθρα 61 του Ν.3979/2011, 178 του Ν.4635/2019 και του 117 του Ν.4674/2020 δίνεται η ευχέρεια στις Δημοτικές Αρχές να αναθέτουν σε ιδιώτες τις υπηρεσίες καθαριότητας, πρασίνου και ηλεκτροφωτισμού με τις τόσο σοβαρές αποφάσεις να λαμβάνονται όχι από το κορυφαίο συλλογικό όργανο των Δήμων το Δημοτικό Συμβούλιο αλλά από τις πλαστές πλειοψηφίες των Οικονομικών Επιτροπών. Στους σχεδιασμούς αυτής της πολιτικής είναι ενδεικτικά, η παραχώρηση της μισθοδοσίας, της διαδικασίας των προμηθειών, της συντήρησης του ηλεκτρονικού εξοπλισμού και μηχανολογικών εγκαταστάσεων και κάθε αυτοδιοικητικής λειτουργίας.

Η δημιουργία και λειτουργία Ανωνύμων Εταιρειών στους Ο.Τ.Α., είναι ένα «έξυπνο»πολυεργαλείο για την καταστρατήγηση κάθε διάταξης περί προσλήψεων και αμοιβών προσωπικού, την παράκαμψη κάθε διαφάνειας, την κατάργηση των σχετικών ελέγχων και την αρπαγήαρμοδιοτήτων, έργων και υπηρεσιών που παρέχουν δωρεάν οι Δημοτικές Υπηρεσίες καιαποτελούν πάγια και διαρκή αντικείμενά τους, Οι πρόδρομοί τους οι περίφημες δημοτικές καιΝομαρχιακές επιχειρήσεις, διασπάθισαν Δημόσιο χρήμα, τέθηκαν σε καθεστώς εκκαθάρισηςεπιβαρύνοντας τελικά τους Δήμους, δηλαδή τους ίδιους τους Δημότες, στους οποίουςμετακυλήθηκε τελικά το κόστος.

Απέναντι στο Νομοσχέδιο βρέθηκαν από την αρχή 7 Ομοσπονδίες(ΠΟΕ-ΟΤΑ, ΟΣΥΑΠΕ,ΟΣΕΑΔΕ, ΠΟΓΕΔΥ, ΠΟΕΜΔΥΔΑΣ,ΠΟΜΗΤΕΔΥ, ΠΟΣΕ ΥΠΕΧΩΔΕ).

Oι Ομοσπονδίες, προέβησαν στις εξής δράσεις:

σε συνέχεια της κοινής Ανακοίνωσης τους στις 12-11-2020 και του από 16-11-2020 Εξώδικου , το οποίο προκήρυξαν Απεργία-Αποχή από το Μη.Μ.Ε.Δ., όλες τις Επιτροπές του Ν.4412/2016 και άλλες Τεχνικές Επιτροπές,

παραχώρησαν κοινή Συνέντευξη Τύπου,

προκήρυξαν κοινή Στάση Εργασίας στις 8-12-2020,

πραγματοποίησαν Παράσταση Διαμαρτυρίας και συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα και όχι τον Υπουργό στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, αλλά και

Παράσταση Διαμαρτυρίας και συνάντηση με τον Υπουργό Εσωτερικών ,είχε συναντήσεις με τα κόμματα ΣΥΡΙΖΑ, ΚΙΝΑΛ, ΚΚΕ και ΜεΡΑ25, ενημερώνοντας και παρουσιάζοντας τις θέσεις τους απέναντι στην ιδιωτικοποίηση βασικών δομών του Δημοσίου.

Επιπλέον, εκπρόσωποι των επτά Ομοσπονδιών προσκλήθηκαν και εξέφρασαν τις απόψεις τους,στη διαδικασία ακρόασης φορέων της αρμόδιας Επιτροπής της Βουλής.

Σαν αποτελέσματα των κινητοποιήσεων και αντιδράσεων ακόμη και των εργοληπτικών εταιρειών, αλλά και και πλήθους φορέων, έγιναν οι παρακάτω υποχωρήσεις σε σχέση με το αρχικό νομοσχέδιο:

Από τις νομοτεχνικές βελτιώσεις που ανακοίνωσε η κυβέρνηση, φάνηκε ότι το τίμημα για την κριτικήπου ασκήθηκε το «πλήρωσε» το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) – ίσως γιατί, όπως είχε ειπωθεί τις προηγούμενες μέρες, ο πρόεδρός του, Γ. Στασινός, είναι φίλος του υπουργού Ανάπτυξης. Ο κ.Γεωργιάδης είπε ότι αποσύρεται το άρθρο 192, που προέβλεπε ότι το ΤΕΕ μπορεί να συνάπτειπρογραμματικές συμβάσεις με όλους τους φορείς του Δημοσίου για να υλοποιεί μελέτες καιδημοπρατήσεις έργων εκ μέρους τους. Επίσης, ο κ. Καραμανλής διευκρίνισε ότι το ΤΕΕ θα μπορεί ναελέγχει πειθαρχικά μόνο τα δικά του μέλη και όχι τα μέλη των αποφοίτων Τεχνολογικής Εκπαίδευσης.Σχετικά με το σύστημα δήλωσης του εργολάβου για να γίνονται οι πληρωμές, ο Κ. Καραμανλήςυπεραμύνθηκε της ορθότητάς του, αλλά άλλαξε και μία πρόβλεψη: Αντί για τον δειγματοληπτικό έλεγχοστο 20% των έργων (ώστε να διαπιστώνονται «λάθη» στις δηλώσεις των εργολάβων), το ποσοστόαυξάνεται στο 40%.

Οι εργαζόμενοι έδωσαν έναν ενωτικό, πολύμηνο αγώνα, στηρίζοντας το Δημόσιο χαρακτήρα τωντεχνικών υπηρεσιών, τις εργασιακές τους σχέσεις και τα συμφέροντα των εργαζομένων, το συμφέρον των πολιτών και την προστασία του Περιβάλλοντος!

Οι εργαζόμενοι και πάλι, με επόμενες δράσεις τους, θα είναι μπροστά για να αναδείξουν και να διευρύνουν τα ρήγματα του Νόμου που ήδη φάνηκαν!

Ο αγώνας των εργαζομένων και των πολιτών είναι αγώνας αντοχής!!

ΑΥΤΟΣ Ο ΝΟΜΟΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΣΤΑ ΧΑΡΤΙΑ , ΩΣΠΟΥ ΝΑ ΚΑΤΑΡΓΗΘΕΙ!

Παπαλεξίου Αφεντούλα Γενική Γραμματέας  Συλλόγου Εργαζομένων Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας ΣΕΠΕΚΕΜ Οργανωτική Γραμματέας ΔΣ  Ομοσπονδίας Συλλόγων Υπαλλήλων Αιρετών Περιφερειών Ελλάδος ΟΣΥΑΠΕ