Ποιες ερωτήσεις δεν έκαναν οι δημοσιογράφοι για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση

του Διονύση Προβή*

Τις τελευταίες μέρες οι εκπαιδευτικοί δέχονται συνεχώς πυρά από ορισμένους δημοσιογράφους οι οποίοι προσπαθούν με κάθε τρόπο να ρίξουν την ευθύνη της δυσλειτουργίας της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης σε αυτούς. Αντί να ερευνήσουν και να δώσουν χρόνο και χώρο σε όλες τις απόψεις, ως όφειλαν, λειτουργούν ανερμάτιστα εις βάρος κάθε δημόσιου λειτουργού – εκπαιδευτικού που προσπαθεί αυτήν την περίοδο, με τα ελάχιστα μέσα που διαθέτει λόγω των οικονομικών περικοπών που υπέστη την προηγούμενη δεκαετία, να στηρίξει τους μαθητές, τους γονείς και ολόκληρη την κοινωνία. Ποιες είναι οι ερωτήσεις που δεν τέθηκαν από τους δημοσιογράφους; Στις επτά παρακάτω ερωτήσεις φαίνεται ξεκάθαρα ότι για τις αδυναμίες του συστήματος δεν ευθύνονται οι εκπαιδευτικοί:

  1. Πόσοι έχουν πρόσβαση στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο (ΠΣΔ) για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση και από πότε;

Απάντηση: Αυτή τη στιγμή (26/3/2020) έχουν εγγραφεί 137.580 εκπαιδευτικοί και 255.801 μαθητές. Το σύνολο των μαθητών της χώρας είναι 1.000.000 περίπου σε πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Επομένως αυτή τη στιγμή στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση μέσω της επίσημης πλατφόρμας του Υπουργείου Παιδείας έχει πρόσβαση μόνο το 25% των μαθητών.Με ποιο ποσοστό θα ήμασταν ικανοποιημένοι; Με το 100% μιας και αυτή είναι η υποχρέωση του Υπουργείου με βάση το Σύνταγμα. Το χαμηλό ποσοστό δεν είναι ευθύνη των καθηγητών, ούτε ατομική ευθύνη των γονέων, αλλά του Υπουργείου. Επιπλέον η εξ αποστάσεως εκπαίδευση ξεκίνησε μόλις στις 23/3/20. Η συντριπτική πλειοψηφία των καθηγητών έχουν εγγραφεί σε αντίθεση με τους μαθητές λόγω της μη έγκαιρης αντιμετώπισης των τεχνικών δυσκολιών από Υπουργείο.

  1. Οι μαθητές που είναι ήδη εγγεγραμμένοι μπορούν να κάνουν μάθημα με τους καθηγητές τους;

Απάντηση: Όχι γιατί το ΠΣΔ συνεχώς πέφτει και δεν μπορούν να γίνουν μαθήματα παρά σε ελάχιστες περιπτώσεις.   Αρκετοί γονείς εκφράζουν την δυσαρέσκεια τους γιατί δεν μπορούν να πραγματοποιήσουν την εγγραφή των παιδιών τους. Όταν το καταφέρνουν μετά από πολλές ώρες, ακόμα και ν ξεκινήσει τη επικοινωνία με τους εκπαιδευτικούς αυτή τελειώνει  τις περισσότερες φορές εξαιτίας της πτώσης του συστήματος. Οπότε, ακόμα και αυτοί που θέλουν δεν μπορούν. Αυτή είναι η κυριότερη δυσλειτουργία και για αυτήν είναι υπεύθυνο το Υπουργείο Παιδείας. Η εικόνα που θέλουν να βγει προς τα έξω οι συγκεκριμένοι δημοσιογράφοι είναι ότι για το αλαλούμ ευθύνονται οι καθηγητές. Πώς φταίνε οι καθηγητές για αυτό; Τουναντίον, αρκετοί από αυτούς που έχουν τις κατάλληλες γνώσεις, προσπαθούν να βρουν λύσεις για να βοηθήσουν τους μαθητές τους. Αλλά και πάλι η ευθύνη βαραίνει το Υπουργείο.

  1. Είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν άλλα δίκτυα επικοινωνίας;

Απάντηση: Δεν  προσφέρουν εγγυήσεις για την ασφάλεια των χρηστών, γιατί υπάρχουν κάποιες προϋποθέσεις που πρέπει να τηρηθούν , μερικές εξ αυτών έχουν σχέση με τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα των ανήλικων παιδιών. Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν αρκετοί επιτήδειοι που προσπαθούν να τα αλιεύσουν στο διαδίκτυο για να τα χρησιμοποιήσουν προς ίδιον όφελος. Ακόμα και μεγάλες εταιρείες – κολοσσοί της ψηφιακής τεχνολογίας στο πρόσφατο παρελθόν δεν κατάφεραν να διαφυλάξουν τις ευαίσθητες πληροφορίες των πελατών –  χρηστών τους. Τα  προσωπικά δεδομένα ανήλικων παιδιών που διαρρέουν στο διαδίκτυο μπορούν να χρησιμοποιηθούν με ποικίλους τρόπους και για αυτόν τον λόγο οι καθηγητές καιοι γονείς πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί. Και εδώ το Υπουργείο έπρεπε να έχει ξεκάθαρη θέση.

  1. Οι μαθητές έχουν τα απαραίτητα μέσα για την εξ αποστάσεως διδασκαλία;

Απάντηση:Όχι όλοι. Υπάρχουν πολλά εμπόδια σε αυτό:

Α) Οικονομικής φύσης.Γνωρίζουμε από τις έρευνες της ΕΛΣΤΑΤ ότι το 21% των νοικοκυριών στη χώρα μας δεν έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο.Επίσης γνωρίζουμε ότι το 1/3 των ανήλικων στη χώρα μας βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή σε κοινωνικό αποκλεισμό. Αν σε αυτό το δεδομένο συνυπολογίσουμε τις απολύσεις που γίνονται συνεχώς (βλ. απολύσεις σε ΟΤΕ, Τράπεζες μέσα στιςγιορτές των Χριστουγέννων) και που τον τρέχοντα μήναξεπέρασαν κατά 30.000 τις προσλήψεις καθώς επίσης και την οικονομική κρίση που ακολουθεί (ύφεση της ελληνικής οικονομίας κατά 5% σύμφωνα με διεθνείς οίκους αξιολόγησης), καταλαβαίνουμε ότι ένα μεγάλο μέρος των μαθητών δεν δύναται να συμμετέχει στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση για καθαρά οικονομικούς λόγους.

Β) Ειδικές κατηγορίες μαθητών: Τα παιδιά μΕΑ έχουν πολύ μεγαλύτερες δυσκολίες  από αυτές που περιγράφτηκαν παραπάνω. Επίσης, τα παιδιά των προσφύγων καθώς και οι έγκλειστοι στα σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας δεν έχουν πρόσβαση στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση.

Γ) Πλήθος υπολογιστών σε ένα νοικοκυριό: Αυτήν την περίοδο, οι γονείς και τα παιδιά κάθε νοικοκυριού χρειάζονται έναν υπολογιστή για την εργασία τους. Επομένως, μια τετραμελής οικογένεια θα πρέπει να έχει τουλάχιστον 3 υπολογιστές στο σπίτι. Πόσες τέτοιες οικογένειες υπάρχουν; Στην περίπτωση δε που μια οικογένεια έχει τρία, τέσσερα ή περισσότερα παιδιά, τότε τα πράγματα είναι ακόμα πιο δύσκολα. Με δεδομένη  την οικονομική και υγειονομική κρίση που βιώνουν τα νοικοκυριά, η αγορά νέου εξοπλισμού για την τηλεργασία και την τηλεκπαίδευση δεν πρόκειται να είναι μια από τις άμεσες προτεραιότητες.

  1. Οι καθηγητές έχουν τα μέσα;

Απάντηση: Όχι όλοι. Ας δούμε τους λόγους:

Α) Επιμόρφωση. Ως τώρα ελάχιστοι είναι οι καθηγητές που έχουν επιμορφωθεί στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Ακόμα και η επιμόρφωση για τη χρήση νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση έγινε σε λίγους καθηγητές παρότι εδώ και δύο δεκαετίες περίπου χρησιμοποιούνται σε άλλες χώρες. Παράλληλα, η απουσία αντίστοιχου επαρκούς εξοπλισμού από τα σχολεία λειτουργούσε σαν τροχοπέδη σε αυτήν την διαδικασία.

Β) Οικονομικό κόστος:  Αυτή τη στιγμή στο Δημόσιο Σχολείο εργάζονται πάνω από 40.000 αναπληρωτές εκπαιδευτικοί. Τι διαφορά έχουν οι αναπληρωτές από τους μόνιμους εκπαιδευτικούς; Η πλειοψηφία των αναπληρωτών κάθε χρόνο αλλάζουν τόπο διαμονής για να καλύψουν τις ανάγκες του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Κάθε χρόνο, είναι υποχρεωμένοι μέσα σε λίγες μέρες, να πάνε στον νέο τόπο εργασίας τους, να βρουν σπίτι και να μετακομίσουν. Όπως περίπου και οι φοιτητές, μόνο που το κάνουν κάθε χρόνο. Είναι αναγκασμένοι να βρουν κατοικία, πολλές φορές με υψηλό ενοίκιο – την οποία αφήνουν στην αρχή της τουριστικής περιόδου – και χωρίς τον κατάλληλο εξοπλισμό. Επιπλέον, οι αναπληρωτές, ξεκινάνε την εργασία τους όχι τον Σεπτέμβρη όπως οι μόνιμοι, αλλά οποιαδήποτε στιγμή στη διάρκεια της χρονιάς, που σημαίνει ότι δεν πληρώνονται δώδεκα μήνες το χρόνο, αλλά λιγότερους. Κάποιοι μόνο έξι. Πώς λοιπόν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στις ανάγκες της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης όταν δεν έχουν τους οικονομικούς πόρους; Εδώ να σημειώσουμε ότι κάποιοι από αυτούς συντηρούν ένα ακόμα σπίτι στον μόνιμο τόπο διαμονής τους, σε ορισμένες περιπτώσεις και ένα τρίτο, αν έχουν παιδί που σπουδάζει.

Και εδώ βλέπουμε ότι οι εκπαιδευτικοί κάνουν ότι περνά από το χέρι τους παρότι το Υπουργείο βάζει συνεχώς εμπόδια.

  1. Γιατί σε κάποια ιδιωτικά γίνεται η εξ αποστάσεως εκπαίδευση ενώ στα δημόσια δεν γίνεται;

Απάντηση: Τι ισχύει στην πραγματικότητα στα ιδιωτικά σχολεία; Την περίοδο αυτή σε ορισμένα από αυτά, όχι σε όλα, λειτουργεί η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αλλά και όχι πάντα σε όλες τις τάξεις. Έχουν δημοσιευθεί καταγγελίες ότι κάποιοι ιδιοκτήτες ιδιωτικών σχολείων, λόγω της αλλαγής του τρόπου διεξαγωγής των μαθημάτων, οδηγούν παράνομα σε απόλυση τους εκπαιδευτικούς. Επομένως η εικόνα που δίνεται ότι ο ιδιωτικός τομέας υπερτερεί του δημόσιου είναι λανθασμένη.Όχι μόνο δεν στηρίζουν τους μαθητές, αλλά εκμεταλλεύονται την σύγχυση που έχει προκληθεί για να μειώσουν το κόστος λειτουργίας της επιχείρησης τους.

  1. Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση είναι υποχρεωτική;

Απάντηση:Όχι. Παρά την άμεση ανταπόκριση της συντριπτικής πλειοψηφίας των εκπαιδευτικών, η συμμετοχή σε αυτήν δεν είναι υποχρεωτική ούτε για τους μαθητές, ούτε για τους καθηγητές. Οι λόγοι που αναφέρθηκαν παραπάνω είναι μερικοί από αυτούς που ορίζουν την εθελοντική βάση αυτής της προσπάθειας. Επιπλέον, η εξ αποστάσεως εκπαίδευση χρησιμοποιείται για να συνεχίσουν οι μαθητές να έχουν επαφή με τα μαθήματα και όχι για να ολοκληρωθεί η ύλη.

Οι εκπαιδευτικοί της χώρας μας, στηρίζουν την κοινωνία και την κάθε οικογένεια με τα πενιχρά μέσα που διαθέτουν παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν και που οφείλονται αποκλειστικά στο Υπουργείο. Ένα Υπουργείο που παρά την λαίλαπα που πλησίαζε δεν έκανε τα απαραίτητα (ταχύρυθμη επιμόρφωση εκπαιδευτικών, ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε τηλεόραση και ραδιόφωνο). Η στάση των εκπαιδευτικών  την περίοδο και αυτής της κρίσης είναι αντίστοιχη του τίτλου τους: ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΙ.

Σε αυτήν την συγκυρία, που ορισμένοι δημοσιογράφοι προσπαθούν να χτυπήσουν τον Δημόσιο Τομέα, η ελληνική κοινωνία στηρίζεται αποκλειστικά σε αυτόν. Οι λειτουργοί της ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ, ακολουθούν το λαμπρό παράδειγμα των εργαζομένων στα ΔΗΜΟΣΙΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ της χώρας και δείχνουν για άλλη μια φορά το ήθος τους και την πραγματική τους αξία.

 

Τα στατιστικά είναι από την ΕΛΣΤΑΤ

Το κείμενο συνέγραψαν οι

Ο Διονύσης Προβής είναι – Μέλος του ΚΕΜΕΤΕ (Κέντρο Μελετών και Τεκμηρίωσης) της ΟΛΜΕ (Ομοσπονδία Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης)